11. SınıfBiyoloji

Solunum Sistemi ve Gaz Alışverişi – Uygulama ve Değerlendirme — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Akciğerlerin kendisi kasılamaz; diyafram ve kaburga kasları hareketi sağlar.
Alveoller gaz alışverişini kolaylaştıran geniş yüzey oluşturur.
Solunum merkezi omurilik soğanındadır.
Karbonmonoksit, hemoglobine oksijenden yüzlerce kat güçlü bağlanarak taşımayı engeller.
Yükseklikte basınç düştüğü için difüzyon yavaşlar; vücut daha çok alyuvar üreterek uyum sağlar.
Egzersizde artan CO₂, solunum merkezini uyarır; solunum hızı ve derinliği birlikte artar.

Alveol: gaz alışverişinin yapıldığı yer
Difüzyon: yüksek basınçtan düşük basınca
Soluk alma: diyafram kasılır, göğüs hacmi artar
Oksijen kana, CO₂ alveole geçer
Sorun şeması: hava yolu tıkanması → mekanik, alveol yüzey kaybı → difüzyon, hemoglobin azlığı/zehirlenme → taşıma problemi.

Solunum merkezini beyincik sanmak: Solunum merkezi omurilik soğanındadır.
Akciğerlerin aktif kasıldığını sanmak: Akciğer kendi kasılmaz.
Alveolde kan bulunduğunu düşünmek: Alveol hava ile doludur; kapillerdedir kan.
Dağ hastalığını hava yolu tıkanması sanmak: Yükseklikte hava yolu açıktır; sorun düşük basınç nedeniyle difüzyonun yavaşlamasıdır.
Yaygın hata 5: Solunum Sistemi ve Gaz Alışverişi – Uygulama ve Değerlendirme konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.

Solunum yollarını giriş sırasıyla sırala.
Alveol-kılcal damar ilişkisini şemayla öğren.
Soluk alma ve verme olaylarını zıtlıklarıyla karşılaştır.
Sorunun taşıma mı, alışveriş mi olduğunu belirle; cevabın yarısı burada saklıdır.