10. SınıfTürk Dili ve Edebiyatı
Millî Edebiyat ve Cumhuriyet Dönemi — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Millî Edebiyat döneminin tarih aralığını ve dergilerini tanıyabilir.
- Millî Edebiyat'ın ideolojisini açıklayabilir.
- Ziya Gökalp'in Lisan makalesini, Kızıl Elma destanını ve Üç Kur'ağaç eserini tanıyabilir.
- Millî Edebiyat'ta hece ölçüsüne dönüşün nedenini açıklayabilir.
- Cumhuriyet döneminde romanun üç ana akımını ve örnek eserlerini gösterebilir.
- Garip akımını ve 1980 sonrası eğilimleri tanıyabilir.
Önemli noktalar
- Millî Edebiyat Dönemi 1912-1922 arasında sürmüştür.
- Millî Edebiyat'ın ideolojisi milli kimlik, milli dil ve kendi dilimizden ilim-yakınlıktır.
- Ziya Gökalp'ın Lisan makalesi, Kızıl Elma destanı ve Üç Kur'ağaç eseri bu dönemin temel metinleridir.
- Millî Edebiyat'ta nazımda hece ölçüsüne dönülmüş, didaktik ve resmî üslup benimsenmiştir.
- Cumhuriyet Dönemi 1923 günümüze sürer ve 1923-1940 ile 1940-1960 olmak üzere iki evreye ayrılır.
- Cumhuriyet Dönemi romanının üç ana akımı bireyin iç dünyası, toplumsal gerçekçilik ve tarihî romandır.
- Toplumcu Gerçekçilik dergileri Şark, Varlık ve Yedigün'dür.
- Garip akımı 1950'lerin sonunda oluşmuş, günlük hayatı ve sıradan insanı yalın bir dille anlatmıştır.
- 1980 sonrasında postmodern kurgu ve dilin kendi üzerine düşüncesi öne çıkmıştır.
Formüller ve kurallar
- Millî Edebiyat: 1912-1922 · dergiler Millî, Tanrı Dağını Zirveleme, Yeni Ses, İslâm, Hikmet, Kıvılcım
- Millî Edebiyat ideolojisi: milli kimlik · milli dil · kendi dilimizden ilim-yakınlık
- Ziya Gökalp eserleri: Lisan (makale) · Kızıl Elma (destan) · Üç Kur'ağaç
- Millî Edebiyat üslubu: nazımda hece ölçüsüne dönüş · didaktik ve resmî özellik
- Millî Edebiyat isimleri: Ziya Gökalp · Ahmet Ağaoğlu · Ömer Seyfettin · Ali Ulvi Elöve · Hüseyin Rahmi Gürpınar · Halit Fahri Ozansoy · Müfide Ferit Tek · Mehmet Emin Yurdakul · Abdurrahim Karahisari · Faruk Nafi Çamlıbel
- Cumhuriyet Dönemi: 1923 günümüze · 1923-1940 Büyük Doğu Devri · 1940-1960 Toplumcu Gerçekçilik
- Cumhuriyet Dönemi romanunun üç akımı: bireyin iç dünyası · toplumsal gerçekçilik · tarihî roman
- Toplumcu Gerçekçilik dergileri: Şark · Varlık · Yedigün
- Garip: 1950'lerin sonu · dergiler Ant, Tatlı Harikalar Dünyası, Notlar, Şafak, Yön · günlük hayat, sıradan insan, halk ağzı, yalın dil
- 1980 sonrası: iç dünya · bireysel yalnızlık · varoluşsal sorular · postmodern kurgu · dilin kendi üzerine düşüncesi
Sık yapılan hatalar
- Millî Edebiyat'ın tarih aralığını yanlış vermek: Dönem 1912-1922 arasında sürmüştür.
- Cumhuriyet Dönemini 1940'ta bitmiş saymak: Cumhuriyet Dönemi 1923 günümüze sürmüş, yalnızca iki evreyle ayrılmıştır.
- Garip akımını Millî Edebiyat'ın devamı saymak: Garip akımı 1950'lerin sonunda bir araya gelen şairler çevresinde oluşmuştur.
- Millî Edebiyat'ta arruzun sürdüğünü söylemek: Bu dönemde nazımda hece ölçüsüne dönülmüş ve didaktik, resmî üslup benimsenmiştır.
- Toplumcu Gerçekçilik dergilerini yanlış sıralamak: Bu akımın dergileri Şark, Varlık ve Yedigün olarak sıralanır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Dönem tanırken önce tarih aralığına bak: 1912-1922 Millî Edebiyat, 1923 günümüze Cumhuriyet Dönemi'dir.
- Cumhuriyet romanı sorularında önce konuyu sor: iç dünya mı, toplumsal gerçek mi, tarihî olay mı?
- Garip sorusunda dergi adlarını hatırla: Ant, Tatlı Harikalar Dünyası, Notlar, Şafak ve Yön.
- Millî Edebiyat'ta ölçü sorusu geldiğinde hece ölçüsüne dönüşü hatırla; arruz sürdürülmemiştir.
- Eser ve yazar eşleştirmesinde üç akımın örneklerini ayrı ayrı ezberle.
- Dönem ile akımı ayırt etmeye dikkat et: Garip, Cumhuriyet Dönemi içinde yer alan bir akımdır.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Millî Edebiyat ve Cumhuriyet Dönemi konusunun çözümlü sorularını çöz.