10. SınıfTesisat Teknolojisi ve İklimlendirme
Tıkanıklık ve Temizlik Yöntemleri — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Atık su tesisatında tıkanıklığa yol açan atıkları sınıflandırarak önlem planı hazırlar.
- Düşey ve yatay atık su borularına eğim verilmesi konusundaki kuralı gerekçesiyle uygular.
- Mekanik temizlik yöntemlerini seçer ve uygulama adımlarını sıralar.
- Kırma işlemini son çare olarak değerlendirip boru hasar riskini önceden belirtir.
- Temizlik sonrası hattın akışını sınar ve tıkanma noktasını yerinde belirler.
Önemli noktalar
- Tıkanıklığın başlıca nedenleri yağ, saç, bez ve diğer katı atıklardır; ıslak mendil suda dağılmaz.
- Düşey borulara eğim verilmez, çünkü akış zaten aşağı doğrudur ve eğim atığın boruda tutulmasına yol açar.
- Yatay atık su hatlarında eğim düzenli olmalıdır; eğimsiz hatta atıklar birikir ve tıkanma oluşur.
- Mekanik yöntemler ilk denenir, hidrostatik yöntemler onların yetersiz kaldığı durumlarda uygulanır.
- Kırma işlemi boruya zarar verebileceğinden son çare olarak uygulanır ve öncesinde onarım planı yapılır.
- Temizlikten sonra hattın akışı sınanır, tıkanma noktası işaretlenir ve bağlantılar kontrol edilir.
- Kanal girişlerindeki ızgara ve süzgeçler periyodik temizlenerek tıkanıklık önceden engellenir.
Formüller ve kurallar
- Düşey atık su borularına eğim verilmez; yatay atık su hatlarına düzenli eğim verilir.
- Yatay borudaki kot farkı, boru uzunluğu ile eğim yüzdesinin çarpımı bulunarak hesaplanır.
- Tıkanıklık önleme, kullanım kurallarına uyulmasıyla en ucuz ve en kalıcı yöntemdir.
- Tıkanma çözümünde sıra şöyledir: mekanik yöntem, hidrostatik yöntem, kırma işlemi.
- Kırma işlemi boruya doğrudan müdahale ettiği için son çare olarak uygulanır.
- Hidrostatik temizlikte basınçlı su, boru içindeki yağ ve kabuk tabakasını yumuşatıp uzaklaştırır.
- Temizlik sonrası hattın akışı sınanır ve tıkanma noktası yerinde belirlenir.
- Suyun hızı düşükse akış sıvanır; akış hızının korunması atıkların taşınmasını sağlar.
Sık yapılan hatalar
- Düşey borulara eğim vermek: Düşey boru akışı kendiliğinden aşağı taşır; verilen eğim atığın boru içinde tutulmasına yol açar ve tıkanma riskini artırır.
- Kırma işlemini ilk yöntem olarak seçmek: Kırma işlemi boruya doğrudan müdahale eder ve boruya zarar verebilir; önce mekanik ve hidrostatik yöntemler denenmelidir.
- Temizlikten sonra önlem almamak: Tıkanma açıldıktan sonra kanal girişleri korunmazsa aynı atıklar yeniden birikir ve arıza birkaç ay içinde tekrarlar.
- Yatay hatlara eğim vermeyi ihmal etmek: Yatay atık su hattında düzenli eğim bulunmazsa ağır ve hafif atıklar ayrışır, boru tabanında kabuk oluşur ve akış kesilir.
- Tıkanma noktasını saptamadan basınçlı su püskürtmek: Tıkanma yeri bilinmeden uygulanan basınçlı su açılacak yeri bulamaz ve işlem tekrarlanır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Tıkanma noktasını saptamadan herhangi bir açma yöntemi uygulamayın; bu, işlem süresini gereksiz uzatır.
- Boruları basınçlı suyla yıkarken sıcak su ve sıvı deterjan kullanın; yağ tabakası ısıyla yumuşar.
- Kanal girişlerindeki ızgaraları periyodik olarak alıp yıkayın; bu tedbir en çok tıkanmayı önler.
- Düşey boru tesisatında eğim ölçüm bandıyla denetleyin; tabanda biriken atık eğimle kalmaz.
- Tıkanıklık açma işlemini iki kişi yapın; biri cihazı yönlendirir, diğeri su kaynağını ve atık çıkışını kontrol eder.
- Aynı hatta sık tıkanma yaşanıyorsa olay tutanağı tutun; bu belge boru onarımının gerekçesini oluşturur.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.