Örme Makinesi Bakımı

Konu Anlatımı

Örme Makinesi Bakımı

Örme makinesi bakımı, makinenin kesintisiz üretim yapabilmesi, kumaş kalitesinin korunması ve çalışanların güvenliği için yürütülen düzenli işlemler bütünüdür. Örme makineleri yüksek devirle çalıştıkları için hem mekanik hem de elektrik bakımı birlikte planlanır. Bakım, arıza meydana gelmeden önce yapıldığında hem üretim kaybı hem de beklenmedik duruşlar önlenir.

Bakım Planının Aşamaları

Bakım planı üç sıklıkta hazırlanır. Günlük bakımda iğlerin durumu, besleme yolunun açıklığı, yağ seviyesi ve makine sesi kontrol edilir. Haftalık bakımda iğ takımı sökülüp yağlanır, filtreler temizlenir, gecikme ayarı gözden geçirilir. Periyodik bakımda ise senkron motorlar, iğ kovalarının hizalanması, akü ve elektrik bağlantıları ayrıntılı olarak incelenir.

• Günlük: iğ kontrolü, yağ seviyesi, ses ve titreşim dinleme
• Haftalık: iğ takımı yağlama, filtre temizliği, ayar kontrolü
• Aylık: senkron ve tahrik parçalarının kontrolü, yağ değişimi
• Periyodik: kovaların hizalanması, akü ve bağlantı denetimi

İğ Takımı ve İğler

İğler, kumaşın oluşumunda temel hareketi sağlayan parçalardır. İğ üzerinde oluşan tüycükler, kırık veya aşınmış iğler kalite hatasına yol açar. İğler belirli bir kullanım süresi sonunda değiştirilmelidir; her iğin üzerinde üretim bilgisi bulunur. İğ takımının tümü aynı anda değiştirilmez, sırayla değiştirilerek kumaşın devamlılığı korunur.

Yağlama ve Temizlik

İğ kovaları ve hareketli bağlantı noktaları düzenli olarak yağlanmalıdır. Kullanılan yağın makine çalışma sıcaklığına uygun olması ve üretici önerisine uygun miktarda kullanılması gerekir. Fazla yağ, tozlanmayı artırarak ters etki yaratır. Temizlik işlemi sırasında basınçlı hava yerine yumuşak bez ve uygun fırça tercih edilmelidir.

Arıza Belirtileri

İğ atlaması genellikle kanal tıkanıklığı ya da kovaların hizasızlığından kaynaklanır. İğ ilgili sıradaki ilmeği oluşturmaz ve kumaş üzerinde boşluk bırakır. Düzensiz ilmek boyu ise gecikme ayarının kaymasına işaret eder. Bu belirtiler görüldüğünde önce iğ takımı ve besleme yolu kontrol edilir, gerekirse ayar tekrarlanır. Süregelen arızalarda makine üreticisinin teknik şartnamesi başvuru kaynağı olarak kullanılır.

Özet

Örme makinesi bakımı, günlük iğ kontrolünden periyodik senkron ve aktarım parçaları denetimine kadar uzanan bir planla yürütülür. Bakım öncesinde makine durdurulur ve enerji kesilir. Günlük bakımda iğlerin durumu, besleme yolunun açıklığı, yağ seviyesi ve ses denetlenir. Haftalık bakımda iğ takımı sökülüp yağlanır, filtreler temizlenir. İğler belirli bir kullanım süresi sonunda değiştirilir ve takım sırayla yenilenerek üretim sürekliliği korunur. Arıza belirtilerinde önce iğ takımı ve besleme yolu incelenir.

Bakım planının uygulanmasında iki ilke öne çıkar. Birincisi, planlanan bakımın vardiya içine planlanmasıdır; böylece üretim kaybı en aza iner. İkincisi, bakım sonrası mutlaka deneme çalıştırması yapılmasıdır. Bu çalıştırma, montaj hatalarının ve ayar kaymalarının fark edilmesini sağlar. Ayrıca bakım sırasında tespit edilen küçük kusurlar da kayda geçirilerek izlenir; önemsiz görünen bir pürüz gelişmekte olan bir arızanın erken uyarısı olabilir.

Parçaların etiketlenmesi de montaj kolaylığı sağlar; sökülen parçanın yerine aynısının takılması bu sayede güvence altına alınır. Yapılan her işlem tarihi, vardiyası ve gözlemiyle bakım defterine yazılarak izlenebilirlik sağlanır.

Ne Öğreneceğiz

Örme makinesinde günlük, haftalık ve periyodik bakım işlemleri, iğ takımı kontrolü ile arıza kayıtlarının tutulmasını kapsayan konudur. Bu konuda ögrenme çıktıları:

• Örme makinesinde bakım planının aşamalarını sıralar
• İğ takımı kontrolünü ve iğ değişimini doğru uygular
• Yağlama, temizlik ve havalandırma bakımlarının gerekçesini açıklar
• Sık karşılaşılan arızaları belirtiler ve önlemlerini bilir
• Bakım kayıtlarını düzenleyerek arıza sıklığını izler

Ön Bilgi

Bu konuya başlamadan önce temel kavram ve ön koşulları kavramanız yardımcı olacaktır. Konunun çerçevesinde şu kavramlar dikkat ister:

• Bakım işlemleri makine durdurulduktan ve enerji kesildikten sonra yapılır
• İğler belirli bir kullanım süresi sonunda değiştirilmelidir
• İğ takımının tamamı aynı anda değiştirilmez, sırayla değiştirilir
• İğ üzerindeki tüycükler temizlenmeden üretime devam edilmemelidir
• Yağ miktarı üretici önerisine uygun olmalı, fazlası tozlanmaya yol açar
• Temizlikte basınçlı hava yerine yumuşak bez ve fırça kullanılmalıdır
• İğ atlaması kanal tıkanıklığı veya kova hizasızlığının belirtisidir
• Bakım kaydı tarih, vardiya, yapılan işlem ve gözlem bilgilerini içermelidir

Basit Örnek ve Günlük Yaşam

Günlük yaşamda ve mesleki bağlamda bir uygulama:

Soru: Bir örme makinesi günde 16 saat çalışmakta ve yılda 290 gün üretim yapmaktadır. Yıllık bakım planının hangi süreyi esas alması gerektiğini belirleyiniz.

1. Günlük üretim saati 16 olarak alınır
2. Yıllık toplam çalışma süresi hesaplanır
3. Sonuç periyodik bakım planının temel verisi olarak kullanılır

Sonuç/cevap: Yıllık toplam çalışma süresi 16 x 290 ile 4640 saattir. Bu süre, iğ değişimi ve yağlama periyotlarının belirlenmesinde temel alınır.

İleri Örnek

Daha ileri bir uygulama:

Soru: Örme makinesi bakım kayıt defterinde hangi bilgilerin tutulması gerektiğini açıklayınız.

1. Tarih ve vardiya bilgisi yazılır
2. Yapılan işlem ve değiştirilen iğ adedi kaydedilir
3. Gözlenen arıza ve gözlem not edilir
4. Bir sonraki bakım için öneri yazılır

Sonuç/cevap: Bu düzen, hangi işlemin ne zaman yapıldığını ve hangi arızanın ne sıklıkta tekrarlandığını gösterir. Tekrarlayan arızalar için önleyici madde planlanır.

Adım Adım Çözülmüş Örnek

Bakım sıklığı hesaplama konusunun adımları:

1. Günlük üretim saati 16 olarak alınır
2. Yıllık toplam çalışma süresi hesaplanır
3. Sonuç periyodik bakım planının temel verisi olarak kullanılır

Karşılaştırma Tablosu

Sık Yapılan Hatalar

Hata: Makine çalışırken iğ takımını yağlamak. Hareketli parçalara müdahale etmeden önce makineyi durdurmak ve enerjiyi kesmek zorunludur.

Hata: İğ takımının tamamını aynı anda değiştirmek. Bu yaklaşım kumaş üzerinde düzensizliğe yol açabileceğinden iğler sırayla yenilenmelidir.

Hata: Kullanım süresi dolmuş iğleri kullanmaya devam etmek. Eskiyen iğler tüycüklenme ve atlamaya yol açarak kalite hatası üretir.

Hata: Bakım kayıtlarını tutmamak. Kayıt olmadan arıza sıklığı ve iğ ömrü izlenemez, planlama sağlıklı yapılamaz.

Kendini Dene

Soru: Örme makinesinde haftalık bakım planını hazırlıyorsun. Planın aşamalarını ve güvenlik adımlarını 5-6 cümleyle açıkla.

Örnek cevap: Puanlama anahtarı: Makinenin durdurulması ve enerjinin kesilmesi 3 puan; iğ takımının sökülüp uygun yağla yağlanması 2 puan; filtrelerin temizlenmesi 2 puan; gecikme ayarının gözden geçirilmesi 2 puan; deneme çalıştırmasıyla kontrol ve kayıt tutulması 1 puan. Toplam 10 puan.