10. SınıfTekstil Teknolojisi
Örme Hızını Etkileyen Etmenler — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Örme hızını etkileyen etmenleri gruplar hâlinde sınıflandırır
- Makine ayarlarının üretim hızı üzerindeki etkisini açıklar
- İplik özelliklerinin işleyebilirliğe etkisini değerlendirir
- Hız artışında ortaya çıkabilecek hata türlerini tanır
- Üretim planında güvenli hız sınırının belirlenmesine katkı sağlar
Önemli noktalar
- Örme hızı üretim miktarını doğrudan belirler ancak kalite üzerinde ters orantılı risk taşır
- Motor ve aktarım gücü yetersizse iğlerin düzgün dönmesi engellenir
- Gevşek yapılı kumaşlar daha yüksek, sıkı yapılı kumaşlar daha düşük hızda üretilir
- Yüksek bükümlü iplik işlemesi zordur ve hız düşürülmelidir
- Yüksek nem oranı ipliğin şişmesine ve makine takılmasına yol açar
- Hız artışı kademeli yapılmalı ve her artıştan sonra ürün kontrol edilmelidir
- İlk parti düşük hızda üretilip kalite onayından sonra artışa geçilmelidir
- Ortalama hız, duruş sayısı ve hata dağılımı her vardiyada kaydedilmelidir
Formüller ve kurallar
- Saatlik üretim miktarı = İğ sayısı x Saatlik devir sayısı x İmek uzunluğu
- Verim = Üretilen miktar / Teorik üretim miktarı x 100
- Planlanan üretim süresi = Toplam sipariş miktarı / Saatlik üretim miktarı
- Duruş oranı = Duruş süresi / Toplam üretim süresi x 100
- Hız sapması = Gerçekleşen hız - Planlanan hız
- Net hız = Ayarlanabilir hız - Hız kaybı değeri
Sık yapılan hatalar
- Hata: Hızı şartnamede belirtilen değerin üzerine çıkarmak. Ürün yapısını aşan bir hız, leke ve boy düzensizliği gibi kalite hatalarının oluşmasına yol açar.
- Hata: Hız artışını tek adımda yapmak. Kademeli artış, hangi hızda hata başladığını tespit etmeyi sağlar ve denetim imkânı verir.
- Hata: Ortam nemini izlemeden üretime devam etmek. Nem, ipliğin davranışını doğrudan değiştirdiği için planlanan hız koşulları bozulabilir.
- Hata: Duruş sürelerini kaydetmemek. Duruş kaydı olmadan verim kaybının nedeni belirlenemez ve üretim planı güncellenemez.
- Yaygın hata 5: Örme Hızını Etkileyen Etmenler konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.
Hızlı tekrar ipuçları
- Hız değişikliğini yapmadan önce iğlerin yağlanma durumunu kontrol edin, kuru iğler ısınarak arızaya yol açabilir
- Vardiya başında kısa bir deneme üretip boy ve leke kontrolü yapmak, vardiya boyunca sürpriz yaşanmasını önler
- Hız artışlarını küçük adımlarla ve not ederek yapın, böylece ürün şartnamesindeki gerçek hız sınırı belirlenir
- Hata oranı yükseldiğinde önce iplik ve ortam koşullarını gözden geçirmek, gereksiz makine aramasından tasarruf sağlar
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.