10. SınıfMotorlu Araçlar Teknolojisi
Piston ve Krank — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Piston ve Krank ile ilgili temel kavramları açıklar.
- Piston ve Krank konusunun Motor Sistemleri ve Bakımı dersi içindeki yerini ve önemini belirtir.
- Konuyla ilgili araç, gereç ve malzemeleri amacına uygun seçer.
- İş sağlığı ve güvenliği kurallarına uygun çalışır.
- Öğrendiği bilgi ve becerileri atölye/iş yeri uygulamalarında kullanır.
Önemli noktalar
- Piston biyel ve krank ile hareketi iletir.
- Supaplar gaz giriş-çıkışını kontrol eder.
- Eksantrik mili supapları açar.
- Piston segmanlarının görevi farklıdır: kompresyon segmanı basıncı, yağ sıyırıcı segman ise yağı kontrol eder.
- Yatak boşluğu üreticinin verdiği değerin dışına çıkarsa yağ basıncı düşer ya da yatak sürtünmesi artar.
- Biyel cıvataları belirli açı ile sıkılır ve çoğu tipte ikinci kez kullanılmaz; yeni cıvata gerekir.
Formüller ve kurallar
- Piston biyel ve krank ile hareketi iletir.
- Supaplar gaz giriş-çıkışını kontrol eder.
- Eksantrik mili supapları açar.
- Sıkıştırma oranı: ε = Vkp / Vhp; burada Vkp toplam, Vhp ise ölü hacimdir.
- Strok, üst ölü nokta ile alt ölü nokta arasındaki piston yoludur; motor hacmi π × r² × strok × silindir sayısı ile bulunur.
- Balans mili krankın dönüş yönünde yarı hızda döner; titreşimi azaltarak yatak yükünü düşürür.
Sık yapılan hatalar
- Piston ve Krank ile ilgili kavramları birbirine karıştırmak: Temel kavramları tablo veya zihin haritasıyla ayırt et.
- Uygulamada standartlara ve iş güvenliği kurallarına uymamak: Her adımda güvenlik ve kalite kurallarını uygula.
- Kullanılan araç-gereci amacına uygun seçmemek ve bakımını ihmal etmek: Doğru ekipmanı seç, kullanım öncesi ve sonrası kontrol et.
- Segmanları aynı görevde sanmak: Üst kompresyon segmanı basıç tutar, alt yağ sıyırıcı segman ise silindir duvarındaki yağ miktarını ayarlar.
- Yatak boşluğunu göz kararı belirlemek: Boşluk ölçümü kutu ölçer ile yapılır; yanlış boşluk ya yağ basıncını düşürür ya da yatağı sıyırır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Piston ve Krank konusunu atölye ve iş yeri uygulamalarıyla pekiştir.
- Önemli noktaları kısa notlar hâlinde çıkarıp düzenli tekrar et.
- Uygulama öncesi iş güvenliği kontrol listesini gözden geçir.
- Hacim sorularında önce silindir çapından yarıçapı çıkarın, sonra strok ile çarpmayı unutmayın.
- Segman sorularında görevi soruluyorsa üsttekiler basıncı, alttaki yağı tutar cevabını arayın.
- Yağ basıncı düşükse ilk kontrol yağ seviyesi, pompa ve yatak boşluğudur.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.