Emme ve Egzoz Sistemleri — Çalışma Sayfası

Bu konuda öğrenecekleriniz

• Emme sisteminin görevini ve hava yolundaki bileşenleri açıklar.
• Egzoz hattının manifold, konvertör ve susturucu bölümlerini tanıtır.
• Emme tıkanıklığının yol açtığı belirtileri ölçümle sınıflandırır.
• Egzoz tıkanmasına bağlı güç düşüşünü ölçümle karşılaştırır.
• Hava filtresi ve egzoz bakımını üretici aralıklarına göre planlar.

Önemli noktalar

• Hava filtresi, silindire yalnızca toz ve kir taşımayan havayı geçirmelidir; elemanı tıkanırsa emme basıncı düşer ve güç kaybı oluşur.
• Emme manifoldu, gaz kelebeğinden gelen basınçlı havayı tüm silindirlere dağıtır; iç kaçak varsa bazı silindirler zayıf çalışır.
• Egzoz manifoldu, silindir çıkışlarından gelen gazları birleştirerek egzoz vanasına taşır.
• Egzoz tıkanması egzoz basıncını yükseltir; motor zorlanır, yakıt tüketimi artar ve aspiratör arıza lambası yanar.
• Benzinli motorlarda egzoz kokusunun keskinleşmesi ve rölantide titreşim, karışımın zenginleştiğinin işaretidir.
• Katalitik konvertör arızalıysa egzoz kokusu artar, egzoz sıcaklığı değişir ve egzoz basıncı normalden uzaklaşır.
• Egzoz hattındaki kaçak, çalıştırılan motorda gazların atölyeye yönelmesine ve zehirlenme riski doğurur.

Formüller ve kurallar

• Emme yolu sırası: hava filtresi, emme manifoldu, gaz kelebeği, supap.
• Egzoz yolu sırası: egzoz manifoldu, katalitik konvertör, susturucu, egzoz borusu.
• Filtre tıkanırsa emme basıncı düşer, silindire giren hava miktarı azalır.
• Egzoz tıkanırsa egzoz basıncı yükselir ve atılan gazlar silindire geri dolar.
• Düşüş yüzdesi eşit basınç farkının başlangıç değere bölümü çarpı yüz bire bir.
• Tüketim artışı, karışımın zenginleşmesinden kaynaklanır; yakıt miktarı verilir, hava miktarı azalır.
• Çift egzozda her silindir çift çıkışlı bir manifolddan ayrı bir ön ve arka kata gönderilir.
• Bakım periyodu, üretici önerisi ile kat edilen yolun birlikte değerlendirilmesiyle belirlenir.

Sık yapılan hatalar

• Hava filtresi tıkanınca motorun çalışmadığı düşünülür. Oysa motor çalışmaya devam eder; yalnız emme basıncı düşer, güç azalır ve yakıt tüketimi artar. Temizlenmeyen filtre motoru zorlayarak parçaların ömrünü kısaltır.
• Egzoz tıkanmasının yalnız egzozda fark yarattığı sanılır. Oysa egzoz basıncı yükselir, motorun emme kapasitesi azalır ve güç düşer. Bu yüzden arıza yalnız egzoz borusunda değil silindirde de hissedilir.
• Emme manifoldu ile egzoz manifoldu aynı işi yapar sanılır. Emme manifoldu havayı dağıtır, egzoz manifoldu ise yanmış gazları toplar. İkisi farklı basınç bölgelerinde çalıştığı için karıştırılmamalıdır.
• Silindir kapağı sökülürken egzoz hattının gevşetilmesi önemsiz görülür. Sıcak egzoz başlığı gevşek bırakılırsa sızdırmazlık bozulur ve egzoz basıncı kayar. Montaj sonrası tork ve sızdırmazlık yeniden kontrol edilmelidir.
• Egzozdan çıkan dumanın rengi tek başına arıza sebebini verir sanılır. Duman rengi silindir içindeki yanma miktarına ve karışım oranına bağlıdır. Kesin hüküm vermek için basınç ve sıcaklık ölçümü gerekir.

Hızlı tekrar ipuçları

• Rölantide ve düşük devirde egzoz sesi dinlenerek egzoz vanasının çalışıp çalışmadığı anlaşılır.
• Soğumuş egzoz hattı elle darbeye vurularak boşluk aranır; kaçak yeri ıslatılarak hızlı biçimde bulunur.
• Emme tarafına el yüzünden hava çekilip devir izlenir; belirgin sapma varsa emme tıkanıklığı düşünülür.
• Filtre değişimi motor soğukken yapılır; conta yüzeyi temizlenmeden kapak yerine oturtulmaz.
• Egzoz sıcaklığı elle değil, temaslı olmayan bir ölçüm aletiyle kontrol edilir.
• Bakım kaydına değişen parça, değişim tarihi ve değişim kilometresi mutlaka yazılır.

Kendini dene

Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.

Konu anlatımına dön · Hesap aç, ilerlemen kaydedilsin