10. SınıfMotorlu Araçlar Teknolojisi
Benzinli ve Dizel — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Benzinli ve Dizel ile ilgili temel kavramları açıklar.
- Benzinli ve Dizel konusunun Motor Sistemleri ve Bakımı dersi içindeki yerini ve önemini belirtir.
- Konuyla ilgili araç, gereç ve malzemeleri amacına uygun seçer.
- İş sağlığı ve güvenliği kurallarına uygun çalışır.
- Öğrendiği bilgi ve becerileri atölye/iş yeri uygulamalarında kullanır.
Önemli noktalar
- Dört zaman: emme, sıkıştırma, iş, egzoz.
- Benzinli motorda buji ile ateşleme olur.
- Dizel motorda yakıt yüksek basınçla püskürtülür.
- Benzinli ile dizel arasındaki en temel fark ateşleme biçimindedir; buji benzinde kıvılcım, dizelde ise yardımcı ısıtıcıdır.
- Dizelde hava kaçakları yakıt pompasının havasız kalmasına yol açar ve motor çalışmayı keser.
- Turbo şarj egzoz enerjisini kullanarak hava basıncını artırır; bu sayede güç artarken motor hacmi büyütülmez.
Formüller ve kurallar
- Dört zaman: emme, sıkıştırma, iş, egzoz.
- Benzinli motorda buji ile ateşleme olur.
- Dizel motorda yakıt yüksek basınçla püskürtülür.
- Benzinli motorda ateşleme buji ile yapılır, sıkıştırma oranı yaklaşık 10-12 aralığındadır.
- Dizel motorda ateşleme sıkıştırma ısısıyla olur, sıkıştırma oranı yaklaşık 16-23 aralığındadır.
- Common-rail enjeksiyon basıncı 1000-2000 bar, buji elektrot aralığı ise yaklaşık 0,7-1,1 mm'dir.
Sık yapılan hatalar
- Benzinli ve Dizel ile ilgili kavramları birbirine karıştırmak: Temel kavramları tablo veya zihin haritasıyla ayırt et.
- Uygulamada standartlara ve iş güvenliği kurallarına uymamak: Her adımda güvenlik ve kalite kurallarını uygula.
- Kullanılan araç-gereci amacına uygun seçmemek ve bakımını ihmal etmek: Doğru ekipmanı seç, kullanım öncesi ve sonrası kontrol et.
- Dizelde bujiyi ateşleme elemanı sanmak: Dizel ateşlemesi sıkıştırma ısısıyla olur; buji bu motorda soğuk çalıştırma yardımcı ısıtıcısıdır.
- Bujinin elektrot aralığını rastgele ayarlamak: Aralık 0,7-1,1 mm dışına çıkarsa kıvılcım zayıflar, motor tekeme yapar ve yakıt tüketimi artar.
Hızlı tekrar ipuçları
- Benzinli ve Dizel konusunu atölye ve iş yeri uygulamalarıyla pekiştir.
- Önemli noktaları kısa notlar hâlinde çıkarıp düzenli tekrar et.
- Uygulama öncesi iş güvenliği kontrol listesini gözden geçir.
- Karşılaştırma sorularında önce ateşleme, sonra sıkıştırma oranı ve enjeksiyon basıncını yazın.
- Benzinli motorda güç düşüyorsa ilk kontrol hava filtresi ve emme manifoldu kaçaklarıdır.
- Dizelde marş alıp kısa sürede sönme varsa yakıt hattındaki havayı düşünün.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.