10. SınıfMetal Teknolojisi
Güvenlik — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Kaynak işindeki elektrik, ısı, ışın, duman ve yangın risklerini sınıflandırır.
- Risk değerlendirme puanlamasını olasılık ve şiddet üzerinden uygular.
- Enerji kilitleme (LOTO) adımlarını ve kaçak akım korumasının işini açıklar.
- Havalandırma ihtiyacını hacim ve hava değişimi üzerinden hesaplar.
- Korunma önlemlerini mühendislik, idari ve kişisel sırasıyla önceliklendirir.
Önemli noktalar
- UV ve moröte ışın gözde ve ciltte yanık yapar; kalkan numarası akıma göre seçilir.
- Kaplanan paslanmaz kaynaklarda duman krom ve mangan oksitleri içerir, solunum yoluyla zararlıdır.
- Kılcal ve kesik akımlar insan kalbinde ritim bozukluğu yapabilir, 30 mA koruma bu yüzden şarttır.
- Yangın söndürücü iş alanının yakınında ve dolu hâlde, periyodik kontrolü yapılmış olarak bulundurulur.
- Acil durumda ilk iş enerjiyi güvenli biçimde kesmektir, sözlü uyarı ve sonra tahliye gelir.
- Ağır iş ve riskli görevlerde işe girişte İSG eğitimi alınır ve periyodik olarak yenilenir.
Formüller ve kurallar
- Risk puanı = Olasılık × Şiddet; 15-25 yüksek, 8-14 orta, 1-7 düşük risk olarak değerlendirilir.
- Havalandırma debisi = Oda hacmi × Saatlik hava değişimi (m3/saat).
- Kapalı alanda oksijen oranı %19,5'in altına inerse çalışma durdurulur ve havalandırma artırılır.
- Kaçak akım koruma cihazı 30 mA hassasiyetle devreye girerek elektrik çarpmasını sınırlar.
- Öncelik sırası: önce mühendislik önlemi, sonra idari önlem, en sonda kişisel koruyucu donanım.
- Enerji kilitleme (LOTO) uygulanmadan makine bakım ve onarım işine başlanmaz.
Sık yapılan hatalar
- Önlem hiyerarşisinde maske ve eldiveni ilk adım sanmak: Kişisel donanım en sonda gelir; önce tehlike azaltılır, sonra idari kural, en son KKD uygulanır.
- Kilitlemeyi etiketlemekle sınırlı tutmak: Yalnız etiket takmak enerjiyi kesmez; kesici açılıp kilitlenmeli ve enerjinin yokluğu test edilmelidir.
- Kapalı alanda ölçüm yapmadan çalışmaya devam etmek: Oksijen %19,5'in altındayken akciğer yerine duman ve gaz solunur, iş derhal durdurulmalıdır.
- Elektrik yangınına su ile müdahale etmek: Su iletken olduğu için yangını ve çarpılma riskini büyütür; kuru kimyevi toz söndürücü kullanılır.
- Riski şiddetle değil işin sık yapılışıyla puanlamak: Risk olasılık ile şiddetin çarpımıdır; sık yapılan işin puanı da bu iki değerle belirlenir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Sınavda ilk okuma yaptığın yer tehlike ve korunma eşleşmesidir; her soruda kaynağı ile önlemi eşleştir.
- Hesap sorularında hacim ile hava değişimi çarpılır, sonuç saatlik debidir; dakikalığa çevirmeyi soru isterse ikinci adımda yap.
- Risk puanı sorularında önce 15-25, 8-14, 1-7 aralıklarını ezberle, sonra çarpımı yap.
- Acil durum sorularında sıra hep aynıdır: enerjiyi kes, alanı boşalt, sonra müdahale ve yardım çağrısı.
- Mutlak ifade içeren şıkları ele: hiç kimse, her zaman, asla gibi ifadeler çoğu zaman yanlıştır.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.