10. SınıfMetal Teknolojisi

Kaynak Türleri — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Kaynak yöntemlerini ergitme, basınç ve katı hâl birleştirmeleri olarak sınıflandırır.
ISO 4063 proses numaralarını okuyarak imalat resmindeki kaynak yöntemini belirler.
Parça malzemesi, kalınlık ve kaynak konumuna göre uygun kaynak yöntemini seçer.
Seçilen yöntemin WPS ile ilişkisini ve prosedür onayının önemini açıklar.
Isıl giriş kavramının kaynak kalitesi üzerindeki etkisini değerlendirir.

ISO 4063 numarası üç hanelidir: ilk hane ana grubu, ikinci hane grubu, üçüncü hane alt grubu gösterir.
Gaz korumalı süreçlerde koruyucu gaz, ergiyik havayla tepkimeye girmeden katılaşmayı sağlar.
Yanlış yöntem seçimi göllenme, çatlak, porozite ve düşük mekanik dayanıma yol açar.
Aynı birleştirme birden çok yöntemle yapılabilir; kalite seviyesi ve şartname son sözü söyler.
WPS olmadan kaynak kalitesi operatörün becerisine kalır, kabul edilebilirlik ölçülemez.
Isıl girişin artması ısı etkili bölgeyi büyütür; deformasyon ve soğuk çatlak riski yükselir.

ISO 4063 numaralandırması: 111 MMA, 131 MIG, 135 MAG, 121 tozaltı ark, 141 TIG, 311 oksi-asetilen, 21 direnç nokta kaynağı.
Isıl giriş: E = (U × I) / v; v saniyede milimetre cinsinden kaynak hızıdır, sonuç J/mm olur.
Kaynak süresi = Kaynak uzunluğu / Kaynak hızı.
Yöntem seçimi dört etkene bağlıdır: malzeme türü, parça kalınlığı, kaynak konumu ve üretim hacmi.
WPS, seçilen prosesin ve parametrelerinin yazılı tanımıdır; TS EN ISO 15609-1'e göre düzenlenir.
Prosedür onay zinciri: WPQR deneyi ile başlar, WPS belgesiyle tamamlanır, kaynakçı belgesiyle uygulanır.
Ergitme kaynağında birleşme ergiyerek olur; basınçlı kaynakmada ergime gerekmeden ısı ve basınçla birleşilir.

Kalınlığı ve malzemeyi düşünmeden yöntem seçmek: 2 mm paslanmazda MAG kullanımı göllenme ve korozyon direnci kaybı yaratır; ince sacda ısıyı kontrol eden TIG tercih edilir.
Proses numarasını WPS ile karıştırmak: ISO 4063-135 yalnızca yöntemi belirtir; akım, gerilim, tel çapı ve gaz debisi WPS içinde tanımlanır.
Isıl girişi hesaba katmadan hızı değiştirmek: Hız arttıkça birim uzunluğa düşen enerji azalır ve tam penetrasyon sağlanamaz.
Hız değerini mm/dakika ile saniyede bölme yapmak: Çevrim yapılmadan hesaplanan ısıl giriş on kat sapar; v mutlaka mm/sye çevrilir.
Resimdeki kalite seviyesini okumadan işleme başlamak: ISO 5817 B seviyesi istenen birleşime C seviyesi uygulamak şartnameye aykırıdır.

Proses numarası sorularında hane yapısını kullan: ilk hane 1 ise ark kaynağı, 2 ise direnç kaynağıdır.
Yöntem seçim sorularında önce malzeme ve kalınlığı oku, sonra yöntemi daralt; sıra ters çevrilirse seçenekler çelişir.
Isıl giriş sorularında hızı önce mm/sye çevir, sonra U çarpı I işlemini hıza böl.
Prosedür sorularında sırayı ezberle: WPQR denenir, WPS yazılır, kaynakçı belgesiyle uygulanır.
Seçeneklerde her zaman, kesinlikle gibi mutlak ifadeler taşıyan şıklar çoğunlukla yanlıştır.

Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.