10. SınıfMakine ve Tasarım Teknolojisi
Frezleme Programlama — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Torna ile frezleme arasındaki hareket farkını açıklar.
- Frezlemede dikey eksen hareketinin takıma ait olduğunu yorumlar.
- Kesim hızı, devir sayısı ve ilerleme arasındaki bağı hesaplar.
- Talaş alma yönünü işlem koşuluna göre seçer ve sonucunu değerlendirir.
- Frezleme programını yazım sırasına göre kurar ve denetim adımlarını uygular.
Önemli noktalar
- Torna programlamada takım parçaya yaklaşır, frezlemede ise tezgâh mili parçaya yaklaşır.
- Frezlemede dikey eksen hareketi takımın hareketidir, tezgâh gövdesinin değil.
- Kesim hızı takım malzemesiyle iş parçası malzemesinin çiftinden seçilir.
- Devir sayısı takım çapıyla ters orantılıdır, takım büyüdükçe devir azalır.
- İlerleme arttıkça işlem süresi kısalır, ancak yüzey kalitesi bozulabilir.
- Talaş çıkışı planlanmazsa tabandan çıkan talaş takımı kırabilir.
Formüller ve kurallar
- Devir sayısı (d/dk) = 1000 × kesim hızı (m/dk) / takım çapı (mm)
- Kesim hızı (m/dk) = pi × takım çapı (mm) × devir sayısı (d/dk) / 1000
- İlerleme (mm/dk) = diş sayısı × bir dişte ilerleme × devir sayısı
- Kesim derinliği = alınacak toplam malzeme / geçiş sayısı
- Tırmanış yönü: takım dönme yönü ile besleme yönü aynı yöndedir
- Zıt yön: takım dönme yönü ile besleme yönü birbirine zıttır
- Frezlemede Z ekseni tepegâhtan uzaklaşan yönde tanımlanır
- Telaflama payı = takım ucu ile parça üst yüzeyi arasındaki emniyet mesafesi
Sık yapılan hatalar
- Frezlemede tezgâh milini hareketli sanmak: Mil takım tutan tutucuda sabittir, hareket eden takımdır ve bu hareket üç eksende tanımlanır.
- Devir sayısını takım çapından bağımsız almak: Devir sayısı kesim hızına ve takım çapına bağlıdır, aynı hızda büyük takım daha yavaş dönmelidir.
- Talaş çıkışını planlamamak: Taba dayalı kesimde talaş ağıza dolanır ve takım kırılır, talaşın çıkabileceği bir boşluk bırakılmalıdır.
- Telaflama payını atlamak: Takım ucu ile parça üst yüzeyi arasında emniyet mesafesi yoksa takım çarpar ve iş parçası hurda olur.
- Yarıçapı çap gibi yazmak: Freze yarıçap programlanabilir, çap yazılan bir programda alınan ölçü beklenenden iki kat büyük çıkar.
- Programı denemeden üretime vermek: Kuru çalıştırma ve tek satır modu uygulanmazsa eksen yönü hatası doğrudan parçada ortaya çıkar.
Hızlı tekrar ipuçları
- Önce eksen yönünü netleştir, frezde Z ekseni tepegâhtan uzaklaşan yönde kabul edilir.
- Devir hesabını yapmadan program yazma, tezgâhın en yüksek devir sınırını da karşılaştır.
- Her işlem için talaş çıkış yönünü çiz, bu kırılmayı önleyen en ucuz önlemdir.
- Program satırlarına kısa açıklama ekle, denetimde hatayı iki dakikada bulursun.
- İlerleme değerini iş parçası malzemesine göre seç, sert malzemede yüksek ilerleme takımı zorlar.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.