10. SınıfMakine ve Tasarım Teknolojisi

Rulman, Kasnak ve Kayış Bağlantıları — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Rulman çeşitlerini sınıflandırarak yük ve devir koşullarına uygun olanı seçer.
Kasnak ve kayış bağlantılarının devir oranını hesaplar ve gerginliğini ayarlar.
Dişli çarklarda devir sayısı ile diş sayısı ilişkisini uygulayarak sonucu bulur.
Kama ve segmentin görevlerini karşılaştırarak bağlantıda kullanımını gerekçelendirir.
Ses, titreşim ve sıcaklık değişimlerini gözleyerek arıza nedenini belirler.

Rulman, dönen parçalar arasındaki sürtünmeyi yağ filmiyle azaltarak enerji kaybını düşürür ve milin konumunu korur.
Bilyalı rulman yüksek devir ve düşük sürtünme ister; iğneli rulman ise yüksek yük kapasitesi sunar.
Kasnak çapı büyüdükçe aynı kayış hızında devir sayısı düşer; böylece geniş devir aralığı sağlanır.
Dişli çark ve dişli kayış bağlantısında kayma olmaz, devir oranı diş sayılarıyla kesin belirlenir.
Kama, parçanın mile eksen üzerinde kaymasını önler; segment ise dengesizlik kuvvetlerini mil gövdesine aktarır.
Kayış gerginliği zamanla azalır; periyodik ayar ile kayma önlenir ve rulman yükü korunur.

Devir oranı bağıntısı: n1 x z1 = n2 x z2. İki dişlinin devir sayısı ile diş sayılarının çarpımları birbirine eşittir.
Kayış hızı bağıntısı: v = π x d x n / 60. Burada d metre cinsinden çap, n dakikadaki devir sayısıdır.
Kasnak dönüşü: d1 x n1 = d2 x n2. Aynı kayış üzerinde çevresel hız eşit olduğundan çap ile devir ters orantılıdır.
Kayışın aktardığı güç: P = (T1 - T2) x v. T1 gergin kenar kuvveti, T2 gevşek kenar kuvvetidir.
Bilyalı rulman temel ömrü: L10 = (C / P) küpü x bir milyon devir; C dinamik yük kapasitesi, P eşdeğer yüktür.
Açık kayış bağlantısında kayış uzunluğu: L = 2C + (π/2)(d + D) + (D - d) kareli / 4C; C merkezler arası mesafedir.
Rulman devir sınırı üreticinin belirttiği azami değerdir; aşıldığında rulman aşırı ısınır ve ömrü kısalır.

Rulmandan yalnızca dönen parça olarak söz etmek: rulman hem yükü taşır hem de milin yatay ve düşey konumunu korur.
Her rulmanın bel yükünü taşıdığını düşünmek: iğneli rulman yalnızca radyal yük taşır, bel yönünde kullanılamaz.
Kayış gerginliğini hiç ayarlamamak: gevşek kayış kayar, devir düşer ve kasnak yüzeyi aşınıp bozulur.
Segment kullanmadan yüksek devirli mil kurmak: dengesizlik kuvveti mil gövdesinde eğilme ve kırılma riski doğurur.
Kaymanın olmadığını sanıp dişli oranı kullanmamak: kayışlı bağlantıda kayma oranı bozar, gerçek devir hedeflenenden düşük kalır.

Kasnak ve dişli çark değişiminde ölçüyü bakım kaydından alın; rastgele ölçülü parça dengeyi bozar.
Rulman değişiminde yuva ve mil çapını mikrometre ile ölç; tolerans sapması titreşimi artırır.
Kayış takıldıktan sonra kısa süreli düşük devirde çalıştırıp gerginliği, sesi ve sıcaklığı izle.
Yeni rulmanı takmadan önce koruyucu bant ve ambalajını çıkar; temas yüzeyine dokunma.
Devir sınırını aşan kasnak çapı seçimi yapma; hız arttıkça rulman ömrü hızla düşer.

Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.