10. SınıfMakine ve Tasarım Teknolojisi
Kalite Kontrol Planı — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Kalite kontrol planının bölümlerini tanır ve amacını açıklar.
- Bir ölçü için uygun kabul kriterini yazılı hâle getirir.
- Sıfır noktasını belirler ve ölçüm referansı olarak kullanır.
- Süreç içi kontrol ile son kontrolü ayırt eder ve zamanlamayı planlar.
- Ölçüm sıklığını özelliğin risk düzeyine göre gerekçelendirir.
- Ölçüm sonuçlarını düzenli tutar ve sapmada düzeltici faaliyet başlatır.
Önemli noktalar
- Kalite kontrol planı, hangi ölçünün ne sıklıkla ölçüleceğini yazılı olarak gösterir.
- Kabul kriteri, tolerans sınırı belirtilmiş ölçü değeridir.
- Parça sıfır noktasından ölçülür; sıfır noktası parçanın işlendiği yüzeydir.
- Ölçüm sonucu kaydedilir; kayıt tutulmadan kalite kontrolü yapılmış sayılmaz.
- Süreç içi kontrol ile son kontrol birlikte planlanır.
- Ölçüm aracının ayarı doğrulanmadan alınan sonuç güvenilmez kabul edilmez.
- Sapmada düzeltici faaliyet başlatılır ve ilk parça yeniden ölçülür.
Formüller ve kurallar
- Tolerans bandı genişliği = üst sınır eksi alt sınır.
- Kabul edilen değer sayısı = (üst sınır eksi alt sınır) bölün çözünürlük, artı bir.
- Sapma oranı = sapmalı parça sayısı bölün numune sayısı, yüzde olarak.
- Kontrol sayısı = parça sayısı bölün kontrol aralığı.
- Sıfır noktası, parçanın işlenmiş yüzeyidir; tüm ölçüler bu yüzeye göre verilir.
- Risk düzeyi artan ölçüte sıklık artar, riski düşük ölçüte sıklık azalır.
- Sapma varsa imalat durur, kök neden araştırılır ve ilk parça yeniden ölçülür.
Sık yapılan hatalar
- Kayıt tutmama hatası: Ölçüm yapıldığı hâlde sonuç kâğıda veya sisteme geçirilmezse denetim yapılmış sayılmaz ve alınan kararın gerekçesi sonradan gösterilemez.
- Sıfır noktasını yanlış seçme hatası: Referans, parçanın işlenmemiş bir kenarından alınırsa bütün boy ve çap ölçüleri aynı miktar kayar ve karşılaştırma anlamsızlaşır.
- Sınırı olmayan ölçü maddesi yazmak: Toleransı belirtilmemiş bir ölçü denetim gerektirir, farklı denetçiler farklı karar verebilir ve sonuç tartışmaya açık olur.
- Ölçüm aracını ayarsız kullanmak: Doğrulanmayan bir araçla alınan sonuç karşılaştırılamaz ve kayıt güvenilmez hâle gelir, bu nedenle her kullanım öncesi ayar kontrolü gerekir.
- Sapmalı partiyi karantinaya almamak: Sınır dışı ölçüm çıktığı hâlde üretim sürdürülürse hatalı parça üretim zincirinde ilerler ve parti sevk edilmiş olur.
Hızlı tekrar ipuçları
- Planı üretim başlamadan önce yazın ve ilk parçadan önce onaylatın.
- Ölçüm noktalarını riskli ve aşınmaya açık yüzeylerde yoğunlaştırın.
- Kayıt formunda parça numarası ve tarih alanlarını boş bırakmayın.
- Tolerans alt ve üst sınırını teknik şartnameden kopyalayın.
- Sapma oranı yükseldiğinde kontrol sıklığını geçici olarak artırın.
- Denetim kayıtlarını üretim kayıtlarıyla birlikte aynı yerde saklayın.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.