10. SınıfKimya Teknolojisi

Kovalent Bağ — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Kovalent bağın elektron paylaşımıyla oluştuğunu ve tekli, çiftli, üçlü bağları ayırt eder.
Elektronegatiflik farkından bağın polaritesini ve maddenin polar veya apolar olduğunu tahmin eder.
Benzeri benzeri çözer ilkesine göre bir proses veya analiz çözücüsü seçer.
İnce katman kromatografisinde Rf değerini hesaplayarak bileşenleri ayırır.
Gaz ve sıvı kromatografinin çalışma ilkesini ve uygun numune türlerini karşılaştırır.

Polarite, maddenin çözünürlüğünü, kaynama noktasını ve kromatografik davranışını belirler.
Aynı çözücü sistemi olmadan iki Rf değeri karşılaştırılamaz; değer koşullara bağlıdır.
Rf daima 0 ile 1 arasındadır, negatif veya 1'den büyük olamaz.
Gaz kromatografisi uçucu ve ısıyla bozulmayan bileşenler içindir; HPLC termal olarak duyarlı örneklerde tercih edilir.
Tabakaya fazla numune uygulamak lekeyi genişletir ve ayrımı bozar.
Termoplastikler zincir yapıda ve ısıyla yumuşar, termosetler ağ yapıda ve sertleştikten sonra şekil almaz.
Silika tabaka polardır; apolar bileşen daha az tutunur ve daha hızlı ilerler.

Elektronegatiflik farkı: apolar kovalent 0,40'ın altında, polar kovalent 0,40-1,70, iyonik 1,70 üstünde.
Rf = bileşenin ilerlediği mesafe / çözücü ön mesafesi (0 ile 1 arasındadır).
Çözücü karışımı: bileşen hacmi / toplam hacim × 100, yani % (v/v) hesabı.
Benzeri benzeri çözer: polar madde polar çözücüde, apolar madde apolar çözücüde çözünür.
Kütlece bileşim: bileşen kütlesi / numune kütlesi × 100.
Yanma tepkimesinde C → CO₂, H → H₂O dönüşümü için kütle çarpanları 44,01/12,01 ve 18,02/2,02 alınır.
Moleküller arası etkileşim zayıfladıkça kaynama noktası düşer; kovalent bağ kırılmaz, ayrışır.

Rf değerini mesafeye bölmeden, doğrudan mesafe olarak yazmak: Rf bir orandır; 36 mm değil 36/60 = 0,60 yazılır.
Farkı hesaplamadan bağ türünü ezberden söylemek: Elektronegatiflik farkı çıkarılmadan apolar, polar ve iyonik ayırt edilemez.
Farklı çözücü sistemindeki Rf değerlerini karşılaştırmak: Rf koşullara bağlıdır; aynı tabaka ve aynı çözücü olmadan karşılaştırma geçersizdir.
Çözücü ilkesini tersine uygulamak: Polar madde polar çözücüde çözünür; apolar madde suda iyi çözünmez.
Yüzde hesabında paydada bileşen kütlesini kullanmak: Hacimce oranda payda toplam hacim, kütlece oranda payda toplam kütledir.
Termoplastik ile termoseti karıştırmak: Termoplastik ısıyla yumuşar ve yeniden şekillenir, termoset sertleştikten sonra şekil almaz.

Bağ türü sorularında önce değerleri çıkar, farkı yaz, sonra aralığı uygula; sıçrayarak cevap verme.
Rf sorusunda birimlerin aynı olduğunu kontrol et; iki farklı birimli mesafenin oranı anlamsızdır.
Kromatografi sorusunda numunenin durumuna bak: uçucu ve ısıya dayanıklıysa GC, değilse HPLC düşün.
Çözücü seçimi sorularında polarite sıralamasını yaz: su > etanol > aseton > toluen > hekzan.
Polimer sorularında önce tekrar birimini belirle, kütlece bileşimi onun üzerinden hesapla.
Şıklarda Rf için daima 0 ile 1 aralığını kullan; bu aralığın dışındaki değerleri ele.

Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.