10. SınıfElektrik-Elektronik Teknolojisi
Kablo Çeşitleri ve Renk Kodları — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Bakır ve alüminyum iletkenleri karşılaştırmak.
- Tesisatta kullanılan temel kablo tiplerini tanımak.
- Faz, nötr ve toprak renk kodlarını ayırt etmek.
- Devrenin akımını tek ve üç faz için hesaplamak.
- Kablo kesitini akım ve gerilim düşümü açısından değerlendirmek.
Önemli noktalar
- Bakır iletken konut tesisatında yaygın olarak tercih edilir.
- Faz iletkeni genellikle kahverengi veya siyah olur.
- Nötr iletken mavi, toprak iletkeni yeşil-sarı olur.
- Kablo kılıfı döşeneceği ortama göre seçilir.
- Akım, güç ve gerilim bağıntısıyla hesaplanır.
- Uzun hatlarda gerilim düşümü kesit seçiminde belirleyicidir.
- Renk kodu ölçümle doğrulanmadan güvenilir sayılmaz.
- Sigorta değeri, hesaplanan akımın üzerinde seçilir.
Formüller ve kurallar
- I = P / U (tek fazlı akım)
- I = P / (√3 × U) (üç fazlı akım, güç katsayısı 1)
- P = U × I (devre gücü)
- 3000 / 230 = 13,04 A (ısıtıcı akımı)
- 6000 / 692,8 = 8,66 A (üç fazlı makine akımı)
- Kesit seçimi, akımın taşınabildiği değere göre yapılır
Sık yapılan hatalar
- Hata: Kablo türünü ortama bakmadan seçmek; doğrusu nem, toprak ve sıcaklık koşullarına uygun kılıf seçmektir.
- Hata: Nötr ile toprak renklerini karıştırmak; doğrusu mavinin nötr, yeşil-sarının toprak olduğunu hatırlamaktır.
- Hata: Eski tesisatta renk kodunu güvenilir kabul etmek; doğrusu her iletkeni ölçü aletiyle kontrol etmektir.
- Hata: Akımı hesaplamadan sigorta seçmek; doğrusu önce yük hesabı yapmaktır.
- Yaygın hata 5: Kablo Çeşitleri ve Renk Kodları konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.
Hızlı tekrar ipuçları
- Hesaba başlamadan önce gücün ve besleme türünün tek faz mı üç faz mı olduğunu yaz.
- Üç fazlı bağıntıda √3 değerini 1,732 olarak al.
- Renk kodlarını bağlantı öncesi mutlaka ölçümle doğrula.
- Kablo kılıfını döşeneceği ortam için kontrol et.
- Uzun hatlarda gerilim düşümünü ayrıca hesapla.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.