10. SınıfBiyomedikal Cihaz Teknolojileri
Kalp ve Kas Fizyolojisi — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Kalp kasının uyarılma ve iletim düzenini açıklayarak EKG dalgalarıyla ilişkilendirir.
- Kalp kası ile iskelet kası arasındaki fizyolojik farkları ölçüm açısından karşılaştırır.
- Motor unit kavramını kullanarak EMG kayıtlarının genlik ve frekans değişimlerini yorumlar.
- Kasılma ve gevşeme sırasında oluşan hareketin ölçüm artefaktına etkisini açıklar.
- Kalp hızı, atım başına kan hacmi ve nabız basıncı hesaplarını kayıt örnekleriyle uygular.
Önemli noktalar
- Kalp kası tetanize olmaz; aksiyon potansiyeli ile refrakter dönem örtüşür.
- EKG'de QRS ventrikül depolarizasyonunu, T dalgası ise repolarizasyonu gösterir.
- Motor unit sayısı kas kuvvetini belirler; kuvvet artışı önce mevcut unitlerin devreye girmesiyle olur.
- İzometrik kasılmada kas boyu değişmez, gerilim artar.
- Kasılma sırasında elektrot kayması taban sürüklenmesi ve hareket artefaktı üretir.
- Yüzeysel EMG kaydı çok sayıda lifin toplam aktivitesidir; lifler ayrı ayrı çözülemez.
- Kalp çıktısı kalp hızı ile atım başına kan hacminin çarpımıdır.
- Kan basıncı kalp çıktısı, damar direnci ve kanın toplam hacmine bağlıdır.
Formüller ve kurallar
- Kalp hızı = 60 / (R-R aralığı saniye); atım sayısı = kalp hızı × kayıt süresi / 60.
- Kalp çıktısı (L/dak) = kalp hızı × atım başına kan hacmi (mL) / 1000.
- Nabız basıncı = sistolik basınç - diyastolik basınç.
- Ortalama arteriyel basınç = diyastolik basınç + (nabız basıncı / 3).
- EKG kâğıt hızı 25 mm/s ise bir saniyelik aralık 25 mm'dir.
- EMG motor unit frekansı, liflerin ateşleme aralığından hesaplanır.
Sık yapılan hatalar
- Kalp kası ile iskelet kasını aynı kabul etmek: Kalp kası tetanize olmaz ve motor sinire bağlı olarak uyarılmaz; EMG yorumunda bu farkın göz önüne alınması gerekir.
- P dalgasını ventrikül depolarizasyonu sanmak: P dalgası atriyumların uyarılmasına karşılık gelir, ventrikül uyarısı ise QRS kompleksidir.
- T dalgasından klinik tanı koymaya çalışmak: Cihaz servisi görevinde tanı konmaz; dalga biçimi yalnızca ölçüm ve kayıt kalitesi açısından değerlendirilir.
- EMG'de yüksek genliği doğrudan kuvvet artışı saymak: Genlik hem motor unit sayısıyla hem de elektrot alanıyla değişir; tek başına yorum yapılamaz.
- Kalp hızını darbe sayısından doğrudan okumak: Kayıt süresi altmış saniyenin altındaysa atım sayısı dakikaya çevrilerek kullanılmalıdır.
Hızlı tekrar ipuçları
- EKG'de önce kalibrasyon darbesini, sonra R-R aralığını ölç; hız hesabı ikisine dayanır.
- EMG kaydında genlik ile frekansı birlikte yorumla; yalnızca genliğe bakmak yanıltıcıdır.
- Soruda kaç ile karşılaşırsan sonucu önce birime çevir, sonra aritmetik işlemi yap.
- Kalp hızı değiştiğinde iki R dalgası arası aralık değişir; süzgeç ayarlarını gözden geçir.
- Taban sürüklenmesi görüldüğünde önce elektrot ve kablo hareketini sorgula, sonra süzgeci değiştir.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.