10. SınıfBiyomedikal Cihaz Teknolojileri

Diyaliz Makinesi ve Sıvı Tedavisi — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Hemodiyalizin temel ilkesini açıklayarak kan ile diyalizat arasındaki madde geçişini yorumlar
Diyalizör, kan pompa ve ürün bölümünün görevlerini ayırt ederek cihazın akış yolunu çizer
Kan ve diyalizat akış hızları ile seans süresini kullanarak toplam hacmi hesaplar
Ultrafiltrasyon miktarı ve hızını hesaplayarak sıvı çıkarımının hedefle uyumunu değerlendirir
Antikoagulasyon, hava tuzağı denetimi ve enfeksiyon önleme önlemlerini cihaz güvenliği çerçevesinde uygular

Hemodiyaliz yarı geçirgen membrandan geçiş yöntemidir; küçük moleküller ve su geçer, hücreler geride kalır.
Süzme hızı membran yüzey alanı ve membran geçirgenliğine bağlıdır.
Klinik diyalizörlerin yüzey alanı yaklaşık 2 metrekaredir.
Diyalizde ters akış düzeni uygulanır: kan liflerin içinde, diyalizat liflerin dışunda akar.
Seans süresi hesaplanırken saatin dakikaya çevrilmesi gerekir: 4 × 60 = 240 dakika.
Ultrafiltrasyon hızı hedef sıvı miktarının seans süresine bölünmesiyle bulunur.
Hızlı sıvı çıkarımı tansiyon düşmesi ve kas kramplarına yol açabilir.
Hava tuzağı pompayı durdurur ve her seans öncesinde test edilmelidir.
Heparin başta olmak üzere antikoagulan pıhtılaşmayı önler ama kanama riskini artırır.
Tedavi yeterliliği kreatinin temizlenme oranı gibi sayısal göstergelerle izlenir.

seans süresi (dk) = seans süresi (saat) × 60 → 4 × 60 = 240 dakika
toplam kan hacmi = kan akış hızı × seans süresi → 300 × 240 = 72000 mL
toplam diyalizat hacmi = diyalizat akış hızı × seans süresi → 500 × 240 = 120000 mL
hedef sıvı çıkarımı = ağırlık farkı × 1000 → 2 × 1000 = 2000 mL
ultrafiltrasyon hızı = hedef sıvı (mL) / seans süresi (dk) → 2000 / 240 = 8,3 mL/dk
dört saatlik seansa göre hız = 3000 / 240 = 12,5 mL/dk
toplam sıvı çıkarımı = ultrafiltrasyon hızı × seans süresi
haftalık toplam = seans sayısı × seans başına sıvı → 4 × 3 = 12 litre

Seans süresini dakikaya çevirmemek: Saat ile dakika karıştırılırsa toplam hacim on kat yanlış hesaplanır. Dört saat 4 × 60 = 240 dakikadır.
Ultrafiltrasyon hedefini aşmak: Planlanan sıvıdan fazlası çıkarılırsa kan basıncı düşer ve hasta huzursuzlanır. Hedef ağırlık farkına sadık kalınmalıdır.
Toplam kan hacmini vücut kanı sanmak: Hesaplanan değer cihaz içinden geçen toplam kan miktarıdır; hastanın vücut kan hacmiyle karıştırılmamalıdır.
Hava tuzağını denetlemeden seansa başlamak: Hava tuzağı her seans öncesinde test edilmelidir; bu koruma olmadan hava damara ulaşabilir.
Antikoagulant dozunu sabit tutmak: Doz hastanın kanama riskine göre ayarlanır. Yüksek doz kanama riskini, düşük doz ise pıhtılaşma riskini artırır.
Temizlenme oranını tek başına yorumlamak: Yetersiz temizlenme nedenleri arasında yetersiz süre, tıkalı diyalizör ve kanama bulunabilir; hepsi birlikte değerlendirilmelidir.

Hesap yapmadan önce saati her zaman dakikaya çevirin; bu, en sık yapılan hatadır.
Ultrafiltrasyon hızını hedef sıvıya bölerek bulun ve sonucu klinik sınırlarla karşılaştırın.
Antikoagulan dozu hasta başına ayrı ayarlanır; bir hastanın ayarını başkasına kopyalamayın.
Hava tuzağı testini seans öncesi her seans yapın; bu bir formalite değil, can güvenliği adımıdır.
Haftalık ve aylık temizlenme oranı kayıtlarını düzenli tutun; gelişimi izlemek tedavinin temel parçasıdır.
Damara giriş noktasını her seans öncesi inceleyin; kızarıklık varsa noktayı değiştirin.

Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.