10. SınıfBiyomedikal Cihaz Teknolojileri
EKG ve EMG — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- EKG ve EMG ölçüm zincirinin bileşenlerini ve her birinin görevini açıklar.
- Tanısal EKG, izleme ve yüzeysel EMG için bant genişliği ile örnekleme değerlerini kullanır.
- Ortak kipli gürültünün nedenlerini ve CMRR ile ters kuvvet devresinin önleme rolünü hesaplar.
- EKG cihazında Tip CF uygulama parçası ve 60601-2-25 gerekliliklerini emniyet açısından değerlendirir.
- EKG ünitesinde kalibrasyon darbesi ve elektrot hattı kontrollerini atölye düzenine uygun yapar.
Önemli noktalar
- EKG sinyali vücut yüzeyinde 0,5-5 mV mertebesindedir; EEG mikrovolt, EMG mikrovolt ile milivolt aralığındadır.
- EKG uçları kalbe ulaşabildiği için Tip CF'dir: 10 µA normal, 50 µA tek hata koşulu sınırıdır.
- Kalibrasyon darbesi 10 mm'den farklı sapma verirse önce ölçek ayarı, sonra ölçüm kartı sorgulanır.
- Tek elektrottaki kopukluk genellikle yalnızca ilgili derivasyonda dalga yok olarak görünür.
- İğne EMG yalnızca klinik ortamda, steril elektrotla ve tıbbi gözetimde uygulanır.
- Örnekleme frekansı üst frekansın iki katının altına düşerse sahte frekanslar oluşur ve sorun filtreyle giderilemez.
Formüller ve kurallar
- Tanısal EKG bant genişliği 0,05-150 Hz; izleme modu 0,5-40 Hz aralığındadır.
- Standart sapma ölçeği: 1 mV giriş 10 mm sapma verir (10 mm/mV).
- Einthoven yasası: II derivasyonu = I + III.
- Doğru kutuplu yükselteç kazancı: Av = 1 + Rf / R1.
- Nyquist kuralı: örnekleme frekansı fs en az 2 × üst frekans olmalıdır.
- CMRR (dB) = 20 × log10(CMRR); 80 dB yaklaşık 10000 kat bastırma sağlar.
- Yüzeysel EMG filtre bandı 20-500 Hz; şebeke gürültüsü için 50 Hz çentik filtresi kullanılır.
Sık yapılan hatalar
- EMG'de örnekleme frekansını 500 Hz seçmek: Üst frekans 500 Hz olduğundan fs en az 1000 Hz olmalıdır; aksi hâlde Nyquist ihlal edilir ve sinyal sahte frekansa bürünür.
- Kalibrasyon ölçeğini 5 mm/mV diye kabul etmek: Standart 10 mm/mV'dur; yanlış kabulda ölçüm yüksekliği yarıya düşmüş gibi yorumlanır ve yanlış raporlanır.
- 50 Hz çentik filtresini açıp tüm gürültüyü çözdüğünü sanmak: Artefaktın çoğu elektrot ile deri temasından gelir; filtre yalnızca şebeke bileşenini bastırır.
- EKG girişini Tip B kabul edip kaçak akımını yok saymak: Kalbe ulaşan uçlar Tip CF'dir ve 10 µA sınırı aşılamaz; güvenlik testi atlanırsa hasta riski doğar.
- Gövde topraklı osiloskop ucunu giriş devresine doğrudan bağlamak: Standart ucun gövde ucu topraklıdır, kısa devre yapar; izolasyon sağlayan uygun uç kullanılır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Bant genişliklerini tablo hâlinde ezberle: tanısal 0,05-150, izleme 0,5-40, EMG 20-500 Hz.
- Soruda 1 mV ve sapma birlikte geçiyorsa doğrudan 10 mm/mV kuralına başvur, hesabı iki adımda bitir.
- Kaçak akım sorularında önce uygulama parçası tipini belirle, sonra sınırı yaz: Tip CF için 10 ve 50 µA.
- Atölyede ölçüm yapmadan cihazı değiştirmeye kalkma; önce elektrot ile deri ve kablo hattını ölç.
- Nyquist sorularında iki sayıyı karşılaştır: fs ile 2 × üst frekans; hangisi büyükse karar ona göre verilir.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.