10. SınıfBilişim Teknolojileri
Diziler ve Koleksiyonlarla Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Dizi tanımlar ve elemanlarına sıra numarasıyla erişerek dizinin indeks yapısını açıklar
- foreach ve for döngüleriyle dizi elemanlarını sırayla gezip toplam, ortalama ve en büyük değeri bulur
- Dizi elemanlarını sıralayarak arama işlemini kolaylaştırır ve sıralama maliyetini karşılaştırır
- List koleksiyonuna eleman ekleme, silme ve içerik denetleme işlemlerini yapar
- İki diziyi paralel olarak kullanarak kayıtları eşleştirir ve toplu istatistik hesaplar
Önemli noktalar
- Dizi indeksleri sıfırdan başlar; n elemanlı dizide son geçerli indeks n − 1'dir.
- İki tam sayı bölündüğünde sonuç tam sayıdır; ortalama hesabında ondalık tip kullanılmalıdır.
- Dizi uzunluğu tanım anında sabitlenir, eleman sayısı değişecekse List koleksiyonu kullanılmalıdır.
- Toplam ondalık tipte tutulmazsa bölme işlemi tamsayı bölmesine dönüşür ve sonuç küçük çıkar.
- Sıralanmış dizide ikili arama, sırasız dizide sırayla arama ile karşılaştırılır.
- Paralel dizilerde eşleşme kayabilir; alanları birlikte taşıyan tek liste daha güvenlidir.
- Sınıf ortalamaları farklı öğrenci sayıları içerdiğinde ağırlıklı hesaplanmalıdır.
- List koleksiyonunda Remove ve Contains yöntemleri geçici değişken kullanmayı gereksiz kılar.
Formüller ve kurallar
- eleman sayısı = dizi.Length (List için Count)
- toplam = toplam + dizi[i] (her eleman için tekrarlanır)
- ortalama = toplam / eleman sayısı (ondalık tipte)
- max bulma = en büyük değer > geçici değer ise geçici = en büyük değer
- ikili arama adımı = en fazla n / 2 (n: eleman sayısı)
- sıralama en kötü durum karşılaştırma = n × (n − 1) / 2
- ağırlıklı ortalama = Σ (sınıf toplamı) / Σ (sınıf eleman sayısı)
- geçerli indeks aralığı = 0... (n − 1)
Sık yapılan hatalar
- Tamsayı bölmesini fark etmemek: İki tam sayı bölündüğünde sonuç tam sayıdır. 10 / 3 yazıldığında ekrana 3 çıkar; ortalama hesabında toplamın ondalık tipte tutulması gerekir.
- Son indeks yerine uzunluk kullanmak: Beş elemanlı bir dizide geçerli indeksler 0 ile 4 arasındadır. Dizi uzunluğu kadar dönmek geçersiz indekse çıkar ve program hata verir.
- Diziye çalışma sırasında eleman eklemek: Dizi uzunluğu tanım anında sabitlenir. Eleman sayısı değişecekse List koleksiyonu kullanılmalıdır.
- Paralel dizileri farklı büyütmek: Biri 4 diğeri 3 elemanlı iki dizi eşleştirildiğinde sonraki kayıtlar bir kayar. Kayıt alanları tek bir yapıda birlikte tutulmalıdır.
- Sınıf ortalamalarını ağırlıksız ortalamak: Farklı öğrenci sayıları olan sınıfların ortalamaları doğrudan bölünürse sonuç hatalı olur; toplamlar üzerinden hesaplanmalıdır.
- Sırasız dizide ikili arama yapmak: İkili arama yalnızca sıralı dizilerde geçerlidir; aksi hâlde yanlış eleman bulunabilir.
- List'te geçici değişken unutmak: List Remove yöntemi kaydırmayı kendisi yapar. Dizi sanılarak yazılan kaydırma kodu List için gereksiz ve hataya açıktır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Döngü sınırını yazarken dizi. Length ya da Count özelliğini doğrudan kullanın, sayıyı elle yazmayın.
- Ortalama gereken her hesapta toplamı double tipinde tutmak en kısa ve en güvenli çözümdür.
- Test verisi olarak ardışık sayılar yerine 3, 7, 12 gibi tekil sayılar seçin; sıralama hatası daha kolay yakalanır.
- Kendi dizinizi kâğıtta 0, 1, 2 diye numaralandırıp çizerek gösterin; indeks kuralı böyle kalıcı öğrenilir.
- Bir kayıt listesiyle uğraşırken önce kayıt sayısını, sonra indeksleri bir tabloya yazmak, eşleşme hatalarını önler.
- List ve dizi kararını verirken verinin büyüyüp büyümediğini sorun; cevap büyüyorsa List seçilir.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.