10. SınıfKimya
Derişim ve Derişim Hesaplamaları — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Kütlece yüzdesel derişimi tanım ve formülle ifade eder.
- Molarite kavramını mol ve hacim üzerinden hesaplar.
- Seyreltme denklemiyle son derişimi bulur.
- İstenen derişimde çözelti hazırlamak için gereken kütleyi hesaplar.
- Derişim birimlerini birbirinden ayırıp doğru formülü seçer.
Önemli noktalar
- Kütlece yüzdesel derişimin paydası toplam çözelti kütlesidir, yalnızca çözücü kütlesi değildir.
- Molarite birimi mol/L'dir ve hacim daima litreye çevrildikten sonra kullanılır.
- Seyreltmede çözünenin miktarı sabit kalır; değişen tek büyüklük hacimdir.
- C₂V₂ denkleminde V₂, seyreltme sonundaki toplam hacimdir, eklenen suyun hacmi değildir.
- Bir çözelti hazırlarken önce az miktarda suda çözünür, sonra hacim tamamlanır; tersi yapılmaz.
- Aynı kütlece yüzdeye sahip çözeltilerin molariteleri farklı olabilir, çünkü molar kütler farklıdır.
Formüller ve kurallar
- Kütlece yüzde = (m çözünen / m çözelti) × 100
- Çözelti kütlesi = m çözünen + m çözücü
- Molarite: M = n / V(L)
- Çözünen molleri: n = M × V(L)
- Seyreltme: C₁V₁ = C₂V₂
- Hazırlama kütlesi: m = M × V(L) × Molar kütle
Sık yapılan hatalar
- Kütlece yüzde hesabında paydaya yalnızca suyu almak: Payda çözünen ile çözücünün toplamıdır; 20 g tuz ve 100 g suda payda 120 g'dır.
- Molaritede hacmi litreye çevirmemek: 500 mL 1 M çözeltide 0,5 L × 1 = 0,5 mol vardır, 500 × 1 değil.
- Seyreltmede eklenen suyu V₂ sanmak: C₂V₂'deki V₂ son toplam hacimdir; eklenen su ayrı hesaplanır.
- Derişim ile çözelti kütlesini karıştırmak: Derişim bir orandır, çözeltinin kütlesi değil kütleye dayalı bir yüzdedir.
- Hazırlamada önce tamamen doldurup sonra eklemek: Çözünür madde önce az suda çözünür, sonra hacim tamamlanır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Soru kökünde yüzde mi molarite mi geçtiğine bak ve formülü ona göre yaz; karıştırma en sık yapılan hatadır.
- Çözeltinin kütlesini hesaplarken iki kütleyi ayrı ayrı yazıp topla, payda ile payı karıştırma.
- Seyreltme sorularında büyük hacim son hacimdir: her zaman C₁V₁ = C₂V₂ kalıbında V₂ toplam hacim olur.
- Molarite sorularında ilk iş mL'yi L'ye çevirmek olsun; bu adım hatası sonucu 1000 kat bozar.
- Hazırlama sorularında sıralamayı ezberle: mol → kütle → az suda çöz → hacmi tamamla.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Derişim ve Derişim Hesaplamaları konusunun çözümlü sorularını çöz.