Bir iletkenden akım geçmesi için uçları arasında gerilim farkı bulunmalıdır. Georg Simon Ohm'un yaptığı deneysel çalışmalar, bir iletken üzerinden geçen akımın, iletkenin uçları arasındaki gerilimle doğru orantılı, iletkenin direnciyle ise ters orantılı olduğunu göstermiştir. Buna Ohm yasası denir ve U = I · R biçiminde yazılır. Burada U gerilimdir (volt, V), I akımdır (amper, A), R ise dirençtir (ohm, Ω). Yasa, direnç değeri değişmeyen bir iletken için geçerlidir. Gerilim iki katına çıkarılcak olursa akım da iki katına çıkar; direnç iki katına çıkarılırsa aynı gerilim altında akım yarıya…
Ohm Yasası Kazanımları
Ohm yasasını gerilim, akım ve direnç ilişkisi olarak ifade eder.
U = I · R bağıntısının üç biçimini de kullanarak bilinmeyeni bulur.
Ohm yasasındaki sabitlerin (direnç sabitken) doğru ve ters orantıları yorumlar.
Verilen gerilim ve akım değerlerinden direnç veya gücü hesaplar.
Örnek Sorular ve Çözümleri
Örnek Soru 1 kolay
Ohm yasası aşağıdakilerden hangi bağıntı ile ifade edilir?
A) U = I / R
B) U = I · R
C) I = U · R
D) R = I · U
Doğru cevap: B) U = I · R
Ohm yasasına göre gerilim, akım ile direncin çarpımıdır: U = I · R. Diğer şıklarda bağıntıların yönü ya da işlem yanlış kurulmuştur.
Örnek Soru 2 orta
12 V gerilim uygulanan bir dirençten 0,5 A akım geçiyorsa direnç kaç ohmdur?
A) 6 Ω
B) 60 Ω
C) 24 Ω
D) 0,06 Ω
Doğru cevap: C) 24 Ω
R = U / I = 12 / 0,5 = 24 Ω. 0,5 ile bölmek 2 ile çarpmaya eşittir.
Örnek Soru 3 zor
Gerilim iki katına çıkarılıp direnç yarıya indirilirse akım kaç katına çıkar?
A) Değişmez
B) İki katına çıkar
C) Dört katına çıkar
D) Yarıya iner
Doğru cevap: C) Dört katına çıkar
I = U / R olduğundan U iki katı iki çarpan, R yarısı ise iki çarpan ekler: 2 / (1 / 2) = 4 kat.