10. SınıfFizik
Ohm Yasası — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Ohm yasasını gerilim, akım ve direnç ilişkisi olarak ifade eder.
- U = I · R bağıntısının üç biçimini de kullanarak bilinmeyeni bulur.
- Ohm yasasındaki sabitlerin (direnç sabitken) doğru ve ters orantıları yorumlar.
- Verilen gerilim ve akım değerlerinden direnç veya gücü hesaplar.
Önemli noktalar
- Ohm yasası yalnız direnç değeri sabit olan durumlar için geçerlidir.
- U = I · R bağıntısı üç biçime dönüştürülebilir; aranan büyüklük bağıntıyı belirler.
- Gerilim ve akım doğru orantılı, akım ile direnç ters orantılıdır.
- Formüle girmeden önce tüm birimler temel birime (V, A, Ω) çevrilmelidir.
- Direnç sabitken gerilim iki katına çıkarsa akım da iki katına çıkar.
- Birim analizi sonucun doğru birimde olduğunu anında ortaya koyar.
- Ohm yasası, seri-paralel devre ve güç hesaplarının ortak başlangıç noktasıdır.
Formüller ve kurallar
- Ohm yasası: U = I · R (gerilim, akım ve direnç ilişkisi).
- Akım için: I = U / R.
- Direnç için: R = U / I.
- Birim bağıntısı: 1 V = 1 A · 1 Ω ve 1 Ω = 1 V/A.
- Direnç sabitken gerilim ile akım doğru orantılıdır.
- Akım sabitken direnç ile gerilim doğru orantılıdır.
- Geçen yük: q = I · t (Ohm yasasından sonra uygulanır).
Sık yapılan hatalar
- Formülü karıştırmak: Aranan büyüklük farklıdır: gerilim için U = I · R, akım için I = U / R, direnç için R = U / I kullanılır.
- mA ile A'yı aynı formülde kullanmak: 150 mA = 0,15 A olmalıdır; ön ek çevrilmeden yapılan işlem on kat sapar.
- Akım ile direncin doğru orantılı olduğunu sanmak: Ohm yasasında R sabitken I ile U doğru, I ile R ters orantılıdır.
- Ohm yasasını her koşulda geçerli sanmak: Yasa direnç değeri sabit iletkenler için geçerlidir; sıcaklıkla direnci değişen elemanlarda düzeltme gerekir.
- Sonucun birimini kontrol etmemek: V / Ω amper, A · Ω volt verir; birim tutmuyorsa seçilen formül yanlıştır.
Hızlı tekrar ipuçları
- U = I · R'yi ana bağıntı olarak yaz, aranan büyüklüğü tek tarafa taşıyarak diğer formülleri türet.
- Formüle girmeden önce ön ekleri temizle: mA → A, kV → V dönüşümünü ilk satırda yap.
- Birim analizi ile kontrol et: bölmede Ω altta kaldıysa sonuç amperdir.
- Orantı sorularında hesap yapmadan düşün: R sabitse U iki kat ise I iki kat.
- Süre veya yük sorularında önce Ohm yasasıyla akımı bul, sonra q = I · t ile devam et.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Ohm Yasası konusunun çözümlü sorularını çöz.