10. SınıfFizik
Rezonans ve Deprem — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Rezonans olgusunu doğal frekans üzerinden tanımlar
- Rezonansın oluşması için gereken koşulu belirler
- Günlük hayattan rezonans örnekleri verir
- Depremde rezonansın hasarı nasıl artırdığını yorumlar
- Deprem zararını azaltan önlemleri sıralar
Önemli noktalar
- Rezonans için dış etkinin doğal frekansa eşit olması gerekir
- Rezonans hem zararlı hem de yararlı biçimde kullanılabilir
- Yumuşak zemin sarsıntıyı büyütür, hasarı artırır
- Yapı ile zeminin periyotlarının uyuşması rezonans riskini doğurur
- Deprem çantası, tatbikat ve yapı denetimi zararı azaltır
Formüller ve kurallar
- Rezonans: dış etki frekansı = doğal frekans → genlik artar
- Doğal frekans; boyut, kütle ve sertliğe bağlıdır
- Mekanik rezonans: köprü + düzenli adım · Akustik: ses + cam bardak
- Elektriksel rezonans: radyo/TV istasyon frekansına ayar
- Deprem: fay hattındaki gerilimin ani boşalması
- Önlem: zemin etüdü + yapı denetimi + farklı periyot + sönümleyici
Sık yapılan hatalar
- Rezonans her frekansta gerçekleşir sanılır; yalnız doğal frekansa eşit etkide gerçekleşir.
- Deprem zararının yalnız büyüklükle belirlendiği düşünülür; zemin ve yapı periyodu da belirleyicidir.
- Rezonans yalnız zararlı bir olgu sanılır; radyo ve çalgılarda yararlı kullanılır.
- Deprem çantası ile yapı denetiminin aynı işlevi gördüğü sanılır; biri bireysel, diğeri yapısal önlemdir.
- Yaygın hata 5: Rezonans ve Deprem konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.
Hızlı tekrar ipuçları
- Soruda "düzenli ritim", "aynı frekans" ipuçları geçiyorsa cevap rezonanstır
- Deprem sorularında zemin sorusunu ihmal etme
- Rezonansı önlemek periyodu değiştirmekle olur
- Yıkım sorularında büyüklük, süre ve zemin üçlüsünü birlikte yaz
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Rezonans ve Deprem konusunun çözümlü sorularını çöz.