10. SınıfFelsefe
Felsefi Düşüncenin Özellikleri — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Felsefi düşüncenin temel özelliklerini tanımlar ve örnekler.
- Tümdengelim ile tümevarımı örneklerle karşılaştırır.
- Sokrates, Platon, Descartes ve Kant'ın düşünce anlayışlarını karşılaştırır.
- Kişisel tercih ile felsefi yargıyı gerekçesiyle ayırt eder.
- Bir ifadenin felsefi düşünme ölçütlerini karşılayıp karşılamadığını değerlendirir.
Önemli noktalar
- Felsefi düşünce hazır kabulleri askıya alıp soruyu yeniden kurar.
- Kanıt aramak felsefenin vazgeçilmez ilkesidir.
- Kavramlar netleştirilmeden kurulan yargılar tartışma yaratır.
- Evrensellik, yargının yalnızca bana değil her akıl sahibine açılması demektir.
- Kuşku, felsefenin başlangıç aracıdır: Descartes şüphecilikten başlamıştır.
- Felsefe sonucu değil gerekçeyi sınadığı için hataya açıktır.
Formüller ve kurallar
- Tümdengelim: genel kabulden özel sonuca iner; tümevarım: özel gözlemden genel ilkeye çıkar.
- İddia + gerekçe = argüman; gerekçesiz iddia felsefi yargı sayılmaz.
- Kavram analizi: terim kullanılmadan önce tanımı ve sınırları belirlenir.
- Felsefi düşüncenin beş ölçütü: soru sorma, kanıt arama, kavram analizi, sistemlilik, evrensellik.
- Felsefi yargı tartışılabilirdir; kişisel tercih tartışmaya kapalıdır.
- Sokrates muhakeme, Platon diyalog, Descartes şüphecilik, Kant akıl eleştirisi ile başlar.
Sık yapılan hatalar
- Kişisel tercihi felsefi yargı sanmak: Bence bu renk daha güzel ifadesi tartışmaya kapalıdır; felsefi yargı gerekçeyle öne sürülür.
- Örnek sayısını kanıt yerine koymak: Birkaç gözlem tümevarımı destekler ama genel kuralı kesin olarak kanıtlamaz.
- Kavramı tanımlamadan tartışmaya girmek: Özgürlük sözcüğü herkes için farklı anlam taşıdığından öncelikle tanım gerekir.
- Şüpheciliği olumsuzluk sanmak: Descartes'teki kuşku bir sonuç değil, sağlam zemin arama aracıdır.
- Yaygın hata 5: Felsefi Düşüncenin Özellikleri konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.
Hızlı tekrar ipuçları
- Tümdengelim sorularında önce genel kabulü, sonra özel durumu ayrı ayrı kontrol edin.
- Argüman sorularında iddia ile gerekçeyi işaretleyin, gerekçesiz seçenekleri hemen eleyin.
- Felsefi yargı sorularında en yaygın ifadeyi değil, gerekçesi verilen şıkkı seçin.
- Düşünce örneği sorularında isim ile yöntemi eşleyin: Sokrates muhakeme, Descartes şüphecilik, Kant eleştiri.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Felsefi Düşüncenin Özellikleri konusunun çözümlü sorularını çöz.