10. SınıfFelsefe
Mantık ve Argümantasyonun Temel Kavramları — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Önerme ile argüman arasındaki farkı açıklar.
- Öncül, sonuç ve çıkarım kavramlarını tanımlar.
- Geçerli ve sağlam argümanları ayırt eder.
- Temel mantık kavramlarını örnekler üzerinden değerlendirir.
Önemli noktalar
- Önerme ile argüman aynı şey değildir; argüman önermelerden oluşur.
- Geçerlilik biçime, sağlamlık içeriğe bağlı bir niteliktir.
- Karşıt örnek yalnızca geçersizliği gösterir, öncüllerin yanlışlığını değil.
- Bağlantı sözcükleri argümanın iskeletini ortaya koyar.
- Bir argümanın savunulabilmesi için hem geçerli hem sağlam olması gerekir.
Formüller ve kurallar
- Önerme = doğruluk değeri olan cümle (doğru ya da yanlış).
- Argüman = en az iki öncül + bir sonuç + aralarındaki çıkarım bağlantısı.
- Geçerlilik: öncüller doğruysa sonuç mantıksal olarak zorunlu mudur?
- Sağlamlık = geçerlilik + öncüllerin gerçek olması.
- Karşıt örnek: öncüllerin doğru fakat sonucun yanlış olduğu tek durumu gösterir.
Sık yapılan hatalar
- Geçerlilik ile sağlamlığı eşitlemek: Geçerli bir argüman öncüller yanlışsa sağlam olmayabilir, ikisi ayrı kriterdir.
- Geçersizliği karşıt örnekle değil öncül yanlışlığıyla kanıtlamaya çalışmak: Karşıt örnek yalnızca akıl yürütmenin bağlayıcılığını çürütür.
- Soru ve emri önerme sanmak: Önerme yalnızca doğru ya da yanlış olabilen bildirgi cümleleridir.
- Sonucu öncül sanmak: İspatlanmak istenen yargı sonuçtur, dayanaklar öncüldür.
- Yaygın hata 5: Mantık ve Argümantasyonun Temel Kavramları konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.
Hızlı tekrar ipuçları
- Soruda öncül mü sonuç mu soruluyorsa önce çünkü ve bu yüzden sözcüklerini arayın.
- Geçerlilik sorularında öncüllerin gerçekliğini düşünmeyin, yalnızca biçime bakın.
- Sağlamlık sorularında öncüllerin doğruluğunu ayrıca sorgulayan seçenekleri seçin.
- Karşıt örnek sorularında öncüllerin doğru kaldığı bir durum kurgulamaya çalışın.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Mantık ve Argümantasyonun Temel Kavramları konusunun çözümlü sorularını çöz.