10. SınıfFelsefe
Felsefi Yazma ve Deneme — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Felsefi yazmanın amacını düşüncenin netleştirilmesi açısından açıklar.
- Başlıca felsefi yazı türlerini amaçlarıyla karşılaştırır.
- Felsefi denemenin özelliklerini örneklerle belirler.
- Adım adım felsefi yazı yazma düzenini uygular.
- Alıntı, kaynak ve kavram tutarlılığı kurallarına uyar.
Önemli noktalar
- Felsefi yazmanın birinci amacı düşünmeyi netleştirmektir.
- Tez ilk paragrafta açıkça yer almalıdır.
- Karşı görüşün en güçlü hâli kurulmalı ve cevaplanmalıdır.
- Her paragraf tek bir yargı savunmalıdır.
- Alıntı, tırnak içinde ve kaynağıyla verilir.
- Sonuç bölümünde iddia abartılmaz, genişletilir ya da sınırlandırılır.
Formüller ve kurallar
- Felsefi yazı yazımı = soru → tez → gerekçe → karşı görüş → cevap → sonuç.
- Deneme: kişisel gözlemden yola çıkan, gerekçeli ve soruşturucu yazı türüdür.
- Montaigne, Denemeler adlı yapıtıyla deneme türünü yaygınlaştırmıştır.
- Kısa cevap düzeni: tanım → örnek → yargı.
- Kavram tutarlılığı: bir terim yazı boyunca aynı anlamda kullanılır.
- Alıntı kaynak gösterilmeden kullanılırsa intihal olur.
Sık yapılan hatalar
- Tezi ilk paragrafta gizlemek: Okur ve ölçüt, hangi tezin savunulduğunu ilk paragrafta görmek ister.
- Karşı görüşü zayıf kurup çürütmek: Zayıf bir itirazı çürütmek savunmaya değer katmaz; karşı görüş en güçlü hâliyle kurulmalıdır.
- Kaynak göstermeden alıntı yapmak: Başkasının düşüncesini kendi cümleymiç gibi sunmak intihaldir.
- Aynı kavramı farklı anlamlarda kullanmak: Kavram tutarlılığı sağlanmadan kurulan yazı tartışmaya kapalıdır.
- Yaygın hata 5: Felsefi Yazma ve Deneme konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.
Hızlı tekrar ipuçları
- Yazmaya tez cümlesini kurarak başlayın; gerekçeler sonra eklenir, tez sona bırakılmaz.
- Kısa cevap sorularında tanım-örnek-yargı düzenini üç cümleye sığdırın.
- Karşı görüş ile cevabı hep birlikte yazın; cevapsız itiraz, tezi açıkta bırakır.
- Son kontrolde kavramların aynı anlamda kullanıldığını ve alıntıların kaynaklı olduğunu denetleyin.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Felsefi Yazma ve Deneme konusunun çözümlü sorularını çöz.