Coğrafya · 10. Sınıf · Doğal Sistemler: Dünya'nın Yapısı ve Oluşum Süreci
Yerkabuğu ile üst mantonun katı bölümü birlikte sert ve kırılgan bir tabaka oluşturur; buna litosfer denir. Litosfer, altındaki yumuşak, plastik yapılı astenosfer üzerinde parçalar hâlinde hareket eder. Bu parçalara levha, hareketin kendisine de levha tektoniği denir. Alman bilim insanı Alfred Wegener, kıtaların eskiden tek bir kara kütlesi olduğunu 1912'de ileri sürmüş; kanıt olarak fosilleri, dağ kuşaklarını ve kıta kenarlarının eşleşmesini göstermiştir. Levhalar birbirinden üç sınırla ayrılır. Yapışkan (sıkışan) sınırda iki levha üst üste biner ve genellikle yoğun olan levha altına iner…
Levha tektoniğine göre kıtaların hareket etmesini sağlayan yumuşak tabaka hangisidir?
Doğru cevap: A) Astenosfer
Sert litosfer levhaları, plastik yapılı astenosfer üzerinde kayar; astenosferin yumuşaklığı harekete imkân verir.
Kıtaların geçmişte birleşik olduğuna dair en güçlü kanıtlardan biri hangisidir?
Doğru cevap: B) Aynı fosillerin denizlerle ayrılmış kıtalarda bulunması
Sınırlı hareket kabiliyeti olan fosillerin farklı kıtalarda aynı yaşlı katmanlarda bulunması, kıtaların geçmişte birleşik olduğunu gösterir.
Bir levha sınırının açılma hızı yılda 5 cm'dir. 100 milyon yıl sonunda toplam açılma kaç kilometre olur?
Doğru cevap: D) 5.000 km
5 cm × 100.000.000 = 5.000.000.000 cm; 100.000 cm = 1 km olduğundan sonuç 5.000 km'dir.
Bu sayfa Levha Tektoniği ve Kıtaların Oluşumu konusu için hazırlanmış kısa bir özetdir. Tam içerik için ders sayfasını açabilir, DersTeders ana sayfasından diğer konulara geçebilirsin.