10. SınıfBiyoloji

Hücresel Solunum (Glikoliz, Sitrik Asit Döngüsü, Elektron Taşıma Sistemi) — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Hücresel solunumun aşamalarını ve her aşamanın gerçekleştiği bölgeyi belirtir.
Glikolizde harcanan ve kazanılan ATP miktarlarını açıklayarak net kazancı hesaplar.
Sitrik asit döngüsünün amfitejik yapısını ve bir turdaki ürünleri tanımlar.
Elektron taşıma sisteminde proton gradyanının ATP sentezine nasıl dönüştüğünü izah eder.
Klasik ve güncel ATP hesapları arasındaki farkı bilinçli biçimde değerlendirir.

Glikoliz sitoplazmada yürür ve oksijene bağımlı değildir; bu nedenle her iki ortamda da gerçekleşebilir.
Glikolizde başlangıçta 2 ATP harcanır, 4 ATP üretilir ve net 2 ATP kazanılır.
Glikolizdeki üçlenme basamakları geri dönüşümsüzdür; enzimler bu basamaklarda yalnızca bir kez çalışır.
Pirüvik asit oksitlenirken karboksil grubu karbondioksit olarak ayrılır ve NADH oluşur.
Sitrik asit döngüsü bir turunda 3 NADH, 1 FADH₂ ve 1 GTP oluşur; bir glukoz için döngü iki kez döner.
Sitrik asit döngüsü amfitejiktir; NADH ve FADH₂ hem üretilir hem de tüketilir.
Elektron taşıma sistemi mitokondrinin iç zarında bulunur ve proton gradyanı oluşturarak ATP sentezini sağlar.
Oksijen, elektron taşıma sisteminde son elektron alıcısıdır; su oluşumu son basamağın son ürünüdür.

Aerobic solunum denklemi: C₆H₁₂O₆ + 6 O₂ → 6 CO₂ + 6 H₂O + enerji
Glikoliz net ATP kazancı = üretilen ATP (4) − harcanan ATP (2) = 2 ATP
Bir NADH için yaklaşık 3 ATP, bir FADH₂ için yaklaşık 2 ATP (klasik hesap)
Toplam NADH sayısı = 2 (glikoliz) + 2 (pirüvik asit) + 6 (sitrik asit döngüsü) = 10 NADH
Klasik hesapla toplam ATP = 10 × 3 + 2 × 2 + 4 = 38 ATP
Güncel hesapla net ATP = 10 × 2,5 + 2 × 1,5 + 4 = 32 ATP

Glikolizi mitokondride göstermek: Glikoliz sitoplazmada gerçekleşir. Mitokondri matriksinde yalnızca pirüvik asit oksitlemesi, sitrik asit döngüsü ve enzim sentezi gibi süreçler yürür.
Oksijeni sitrik asit döngüsüne bağlamak: Sitrik asit döngüsü oksijeni doğrudan tüketmez. Oksijen, elektron taşıma sisteminde son elektron alıcısı olarak görev yapar.
38 ile 30-32 rakamlarını karıştırmak: 38 ATP klasik hesaba dayanır; daha yeni çalışmalar net kazancın 30 ile 32 ATP arasında olduğunu kabul eder. Soruda hangi yaklaşımın esas alındığına bakılmalıdır.
Sitrik asit döngüsünü tek yönlü saymak: Döngü amfitejiktir; NADH ve FADH₂ hem üretilir hem tüketilir. Ayrıca döngünün sürmesi oksaloasetatın yenilenmesine bağlıdır.
Asetil-KoA'nın karbonlarını NADH sanmak: Asetil-KoA'nın iki karbonu döngüde karbondioksit olarak ayrılır; NADH'ye katılmaz.

Aşamaları yerleriyle birlikte ezberleyin: glikoliz sitoplazma, sonraki iki aşama matriks, elektron taşıma sistemi iç zar.
Glikolizde 2 ATP harcanıp 4 ATP üretildiğini unutmayın; net kazanç 2 ATP'dir.
Sitrik asit döngüsünde tur sayısını unutmayın: bir glukoz için iki tur döner.
ATP hesabı yaparken önce NADH ve FADH₂ sayısını bulup sonra klasik ya da güncel katsayıyı seçin.
Su ve karbondioksit gibi son ürünlerin hangi aşamada oluştuğunu ayırt etmeye özen gösterin.