10. SınıfBiyoloji

Fotosentez Hızını Etkileyen Faktörler — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Işık yeterli + CO₂ az → hızı CO₂ sınırlar
CO₂ yeterli + ışık az → hızı ışık sınırlar
Liebig'in kanunu, fotosentez hızının en düşük seviyedeki faktör ile sınırlı olduğunu belirtir.
Işık doyma noktasında ışık şiddeti artırılsa bile fotosentez hızı artmaz.
Faktörlerden biri artırılırken hız artmıyorsa artık o faktör limitan değildir; yerini başka bir faktör almıştır.

Işık yeterli + CO₂ az → hızı CO₂ sınırlar
CO₂ yeterli + ışık az → hızı ışık sınırlar
Limitan (sınırlayıcı) faktör: hızı en çok kısıtlayan tek etkendir.
Işık şiddeti artırıldığında hız bir noktadan sonra sabitlenir; bu noktada başka bir faktör limitan olmuştur.
Optimum sıcaklık: enzimlerin en hızlı çalıştığı aralık (çoğu bitkide 25-35 °C)

Bir faktörü sınırsız artırmanın hızı sınırsız artıracağını sanmak: Diğer faktörler sınırlayıcı olur.
Yüksek sıcaklığın hızı artırmaya devam ettiğini düşünmek: Aşırı sıcaklık enzimleri bozar.
Su eksikliğini yalnızca kuraklıkla sınırlamak: Tuzluluk da su alımını azaltır.
Sıcaklık arttıkça hızın sürekli arttığını sanmak: Belirli sıcaklığın üstünde enzimler bozulur (denatürasyon) ve hız düşerek eğri aşağı iner.
Yaygın hata 5: Fotosentez Hızını Etkileyen Faktörler konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.

Grafik sorularında eğrinin düzleştiği noktada sınırlayıcı faktörün değiştiğini belirt.
Sera üretiminde CO₂ gübrelemesi ve yapay ışık bu ilkeye dayanır.
Grafikte tavan yapan eksene bak: eğrinin düzleştiği noktada limitan faktörü o eksendir.
Öğlen fotosentezinin düşmesi ışık eksikliğinden değil, stomaların kapanıp CO₂'nin azalmasındandır.