Mendel'in 1. Yasası (Baskınlık)

Biyoloji · 10. Sınıf · Kalıtımın Genel İlkeleri

Gregor Mendel, bezelye bitkisinde yedi farklı özelliği yıllarca süren çaprazlamalarla incelemiş ve sonuçları sayısal olarak değerlendirmiştir. Elde ettiği ilk kurala baskınlık yasası da denir: Bir özellik için farklı iki alel taşıyan bireyde, yalnızca baskın alelin belirlediği fenotip görülür. Mendel, saf (homozigot) iki bireyi çaprazladığında F1 kuşağının tek tip olduğunu gördü. Örneğin mor tohumlu saf bitki ile beyaz tohumlu saf bitkinin tüm yavruları mor tohumluydu. Çekinik alel yok olmamış, yalnızca F1'de gizlenmiştir.

Mendel'in 1. Yasası (Baskınlık) Kazanımları

Örnek Sorular ve Çözümleri

Örnek Soru 1 kolay

Mendel'in 1. yasasının temel konusu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Çaprazlamada yavruların bağımsız dağılımı
  2. B) Eşey hücrelerinde kromozomların ayrılması
  3. C) Baskın ve çekinik alellerin F1 ve F2'deki davranışları
  4. D) Döllenmenin rastgele gerçekleşmesi

Doğru cevap: C) Baskın ve çekinik alellerin F1 ve F2'deki davranışları

Baskınlık yasası, heterozigot bireyde yalnızca baskın alemin fenotipinin görülmesini ve çekinik alemin F2'de yeniden çıkışını anlatır.

Örnek Soru 2 orta

Aa × Aa çaprazlamasının F2 kuşağında genotip oranı kaçtır?

  1. A) 1 : 1
  2. B) 1 : 2 : 1
  3. C) 3 : 1
  4. D) 1 : 1 : 1 : 1

Doğru cevap: B) 1 : 2 : 1

Gametlerin birleşmesiyle AA, Aa ve aa sırasıyla 1, 2 ve 1 kez oluşur; fenotip oranı ise bu yüzden 3:1'dir.

Örnek Soru 3 zor

Baskın fenotipli bir birey, homozigot çekinik ile çaprazlandığında yavrularının tamamı baskın ise ana bireyin genotipi nedir?

  1. A) Homozigot baskın: AA
  2. B) Bilinemez
  3. C) Homozigot çekinik: aa
  4. D) Heterozigot: Aa

Doğru cevap: A) Homozigot baskın: AA

Heterozigot anne olsaydı çekinik gamet de verir ve aa yavrular çıkardı; tümü baskın ise yalnızca A gameti üretilmiştir.

Konu Anlatımının Tamamı

Mendel'in 1. Yasası (Baskınlık) konu anlatımını açÇözümlü örnekler, formüller, ipuçları ve tüm sorular · 10. Sınıf Biyoloji

Bu sayfa Mendel'in 1. Yasası (Baskınlık) konusu için hazırlanmış kısa bir özetdir. Tam içerik için ders sayfasını açabilir, DersTeders ana sayfasından diğer konulara geçebilirsin.