Araştırma, Bilim ve Yapay Zekâ

Konu Anlatımı

Bu Derste Ne Öğreneceğiz?

Bu derste şunları öğreneceğiz:

• «Araştırma, Bilim ve Yapay Zekâ» konusuyla ilgili bir problemi çözerek sonuca ulaşır.
• «Araştırma, Bilim ve Yapay Zekâ» konusunda yaptığı çalışmayı değerlendirir ve eksiklerini tamamlar.
• «Araştırma, Bilim ve Yapay Zekâ» konusundaki temel kavramları tanır ve açıklar.

Ön Bilgi

Bu konuyu anlamak için önce Merak ve Sorgulama konusunu bilmen gerekir. Merak ve Sorgulama konusunu özetleyelim.

• «Merak ve Sorgulama» konusunda doğru bilgiyi yanlış bilgiden ayırt eder.
• «Merak ve Sorgulama» konusunda verilen bilgileri sıralar ve özetler.
• «Merak ve Sorgulama» konusuna ait kavramları çalışma kâğıdında uygular.

Araştırma, Bilim ve Yapay Zekâ Nedir?

Araştırma, sorumuza güvenilir cevap bulmak için yaptığımız planlı çalışmadır. Bilim, bu tür çalışmaları bütününe verilen addır. Yapay zekâ ise bilgisayar programlarının verilerden yararlanarak görev yapmasıdır.

Temel bilgi: Araştırma, bir soruya cevap bulmak için yapılan planlı çalışmadır.

Bu konuyu öğrenirken şu noktalara dikkat ederiz: Bilim, gözlem ve deneye dayanır. Araştırmada kaynak kullanmak önemlidir.

Öğrenmemiz Gerekenler

• Araştırma, bir soruya cevap bulmak için yapılan planlı çalışmadır.
• Bilim, gözlem ve deneye dayanır.
• Araştırmada kaynak kullanmak önemlidir.
• Bulduğumuz bilginin doğruluğunu kontrol ederiz.
• Yapay zekâ programları verilerden yararlanarak görev yapar.
• Yapay zekânın verdiği cevap yanlış olabilir.
• Yapay zekâya soru sorarken net ve açık soru sormalıyız.
• Araştırma sonucunu arkadaşlarımızla paylaşabiliriz.
• Bilimsel çalışmalar uzun zaman alabilir.
• Teknoloji araştırmayı kolaylaştırır.
• Araştırmada görüşleri farklı olabilir, bunları karşılaştırırız.
• Kaynağı belirtilmeyen bilgiyi doğru kabul etmeyiz.

Bu maddeleri örneklerle pekiştirelim. Bulduğumuz bilginin doğruluğunu kontrol ederiz. Bu yüzden konuyu bir bütün olarak görmek gerekir.

Bir konuyu öğrenirken önce tanımı bilmek, sonra örnekleri incelemek ve en son kendi cümlenle anlatmayı denemek en doğru yoldur. Böylece bilgi kalıcı hâle gelir.

Örnekler

Yapay zekâya bir soru soruyorsun. Nasıl sormalısın? Çözüm: Sorunun ne olduğunu net olarak belirlersin. → Kısa ve anlaşılır bir soru cümlesi kurarsın. → Gelen cevabı bir kaynakla karşılaştırırsın. Sonuç: Net ve anlaşılır sorup gelen cevabı doğrularsın.

İnternetten bulduğun bir bilgiyi nasıl doğrularsın? Çözüm: Bilginin kaynağını kontrol edersin. → Başka güvenilir kaynaklarla karşılaştırırsın. → Öğretmene danışarak emin olursun. Sonuç: Kaynağı kontrol eder, başka kaynaklarla karşılaştırır ve doğrularsın.

Sınıfta bir konu hakkında araştırma ödevi aldın. İlk adım nedir? Çözüm: Soruyu ve kapsamı belirler sin. → Hangi güvenilir kaynakları kullanacağını yazarsın. → Bulduklarını not ederek özete dönüştürürsün. Sonuç: Soruyu netleştirir, kaynak belirler ve not alarak özetlersin.

Bir konuda farklı görüşler varsa ne yaparsın? Çözüm: Görüşleri ayrı ayrı dinlersin. → Hangi görüşün hangi kaynağa dayandığını kontrol edersin. → Sonuçta kendi değerlendirmeni yazarsın. Sonuç: Görüşleri dinler, kaynakları karşılaştırır ve değerlendirmeni yaparsın.

Araştırma sonucunu arkadaşlarımızla paylaşabiliriz. Konuyu pekiştirmek için her gün birkaç dakika çalışmak ve örnekleri tekrar çözmek yararlı olur. Zorlandığımız yerde konuyu baştan okumak da öğrenmeyi hızlandırır.

Araştırmada görüşleri farklı olabilir, bunları karşılaştırırız. Böylece konu hem anlaşılır hem de kalıcı olur.

Basit Örnek

Önce basit bir örneğe bakalım.

Örnek 1: Yapay zekâya bir soru soruyorsun. Nasıl sormalısın?

Yapay zekâya bir soru soruyorsun. Nasıl sormalısın?

1. Sorunun ne olduğunu net olarak belirlersin.
2. Kısa ve anlaşılır bir soru cümlesi kurarsın.
3. Gelen cevabı bir kaynakla karşılaştırırsın.

Cevap: Net ve anlaşılır sorup gelen cevabı doğrularsın.

İleri Örnek

Şimdi biraz daha zor bir örneği çözelim.

Örnek 4: Bir konuda farklı görüşler varsa ne yaparsın?Cevap anahtarı: 1) Doğru. Araştırma, bir soruya cevap bulmak için yapılan planlı çalışmadır. 2) Doğru. Bilim, gözlem ve deneye dayanır. 3) Doğru. Araştırmada kaynak kullanmak önemlidir.

Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.

İlgili Konular

Bu konuyu daha iyi öğrenmek için şu konulara da bakabilirsin:

• Tarihî Mekânlar ve Kültürel Miras Tarihî Mekânlar ve Kültürel Miras konusunu özetleyelim.
• Merak ve Sorgulama Merak ve Sorgulama konusunu özetleyelim.
• Bayrak, Bayramlar ve Değerlerimiz Bayrak, Bayramlar ve Değerlerimiz konusunu özetleyelim.

Adım Adım Çözülmüş Örnekler

Bu örneği birlikte adım adım çözelim.

Nasıl sormalısın?

Yapay zekâya bir soru soruyorsun. Nasıl sormalısın?

1. Sorunun ne olduğunu net olarak belirlersin.
2. Kısa ve anlaşılır bir soru cümlesi kurarsın.
3. Gelen cevabı bir kaynakla karşılaştırırsın.

Cevap: Net ve anlaşılır sorup gelen cevabı doğrularsın.

Örnek 2:

İnternetten bulduğun bir bilgiyi nasıl doğrularsın?

1. Bilginin kaynağını kontrol edersin.
2. Başka güvenilir kaynaklarla karşılaştırırsın.
3. Öğretmene danışarak emin olursun.

Cevap: Kaynağı kontrol eder, başka kaynaklarla karşılaştırır ve doğrularsın.

Kavram Karşılaştırma Tablosu

Aynı konudaki kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.

Öğrendiklerimizi Pekiştirelim

Her öğrendiğimiz bilgiyi günlük hayattan bir durumla eşleştirerek pekiştirelim.

Özet

• Araştırma, Bilim ve Yapay Zekâ konusunu özetleyelim.
• Araştırma, sorumuza güvenilir cevap bulmak için yaptığımız planlı çalışmadır.
• Bilim, bu tür çalışmaları bütününe verilen addır.
• Yapay zekâ ise bilgisayar programlarının verilerden yararlanarak görev yapmasıdır.
• Bu konuda şunları öğreniriz: Araştırma, bir soruya cevap bulmak için yapılan planlı çalışmadır.

Sık Yapılan Hatalar

Bu derste en sık yapılan hataları bulacaksın. Her satırda üç şey var: hata ne, neden yanlış, doğrusu ne.

• Araştırma tahmin yürütmektir — neden yanlış: Araştırma, soruya güvenilir kaynaklarla cevap aramaktır. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Yapay zekâ her zaman doğru cevap verir — neden yanlış: Programlar verilerden yararlanır ve bazen yanılır. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• İlk bulunan bilgi yeterlidir — neden yanlış: Doğru bilgi için birden fazla kaynak karşılaştırılmalıdır. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Kaynak yazmaya gerek yoktur — neden yanlış: Bilginin kaynağını belirtmek, o bilginin değerini artırır. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.

Kendini Dene

Aşağıdaki üç cümle doğru mu, yanlış mı? Önce sen karar ver.

1. Araştırma, bir soruya cevap bulmak için yapılan planlı çalışmadır. — doğru mu?
2. Bilim, gözlem ve deneye dayanır. — doğru mu?
3. Araştırmada kaynak kullanmak önemlidir. — doğru mu?

Cevap anahtarı: 1) Doğru. 2) Doğru. Bilim, gözlem ve deneye dayanır. 3) Doğru. Araştırmada kaynak kullanmak önemlidir.

Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.