Merak, Sorgulama ve Araştırma

Konu Anlatımı

Bu Derste Ne Öğreneceğiz?

Bu derste şunları öğreneceğiz:

• «Merak, Sorgulama ve Araştırma» konusunda doğru bilgiyi yanlış bilgiden ayırt eder.
• «Merak, Sorgulama ve Araştırma» konusunda verilen bilgileri sıralar ve özetler.
• «Merak, Sorgulama ve Araştırma» konusuna ait kavramları çalışma kâğıdında uygular.
• «Merak, Sorgulama ve Araştırma» konusuyla ilgili bir problemi çözerek sonuca ulaşır.

Ön Bilgi

Bu konuyu anlamak için önce Hikâye ve Şiirde Ana Fikir konusunu bilmen gerekir. Hikâye ve Şiirde Ana Fikir konusunu özetleyelim.

• «Hikâye ve Şiirde Ana Fikir» konusuyla ilgili bir problemi çözerek sonuca ulaşır.
• «Hikâye ve Şiirde Ana Fikir» konusunda yaptığı çalışmayı değerlendirir ve eksiklerini tamamlar.
• «Hikâye ve Şiirde Ana Fikir» konusundaki temel kavramları tanır ve açıklar.

Merak, Sorgulama ve Araştırma Nedir?

Merak, bir şeyi öğrenmek için duyulan istektir. Sorgulama, bir şeyin nedenini sormaktır. Araştırma ise sorularımıza cevap aradığımız çalışmadır.

Temel bilgi: Merak, yeni bir şey öğrenmek istediğimizde içimizde uyanan duygudur.

Bu konuyu öğrenirken şu noktalara dikkat ederiz: Sorgulayan çocuk neden ve nasıl sorularını sorar. Araştırma, sorulara cevap aradığımız planlı çalışmadır.

Öğrenmemiz Gerekenler

• Merak, yeni bir şey öğrenmek istediğimizde içimizde uyanan duygudur.
• Sorgulayan çocuk neden ve nasıl sorularını sorar.
• Araştırma, sorulara cevap aradığımız planlı çalışmadır.
• Kütüphanede araştırma yapmak verimlidir.
• Bir bilginin doğru olup olmadığını kontrol ederiz.
• Merak ettiğimiz her şeyi öğretmenimize sorabiliriz.
• Gözlem yapmak da bir araştırma yöntemidir.
• Deney yaparak bazı sorulara cevap buluruz.
• Not tutmak araştırmada işimize yarar.
• Hazırladığımız sunumu arkadaşlarımızla paylaşırız.
• Bir konu hakkında görüşleri farklı olabilir.
• Kâşifler de merak ettikleri için keşif yapmıştır.
• Bulduğumuz bilginin kaynağını belirtmek doğru davranıştır.

Bu maddeleri örneklerle pekiştirelim. Kütüphanede araştırma yapmak verimlidir. Bu yüzden konuyu bir bütün olarak görmek gerekir.

Bir konuyu öğrenirken önce tanımı bilmek, sonra örnekleri incelemek ve en son kendi cümlenle anlatmayı denemek en doğru yoldur. Böylece bilgi kalıcı hâle gelir.

Örnekler

Bahçedeki bitkinin neden bu şekilde büyüdüğünü merak ediyorsun. Ne yaparsın? Çözüm: Önce kendin gözlem yapar ve bitkiyi incelersin. → Sorunu bir deftere yazar ve resimle gösterirsin. → Öğretmenine ya da kütüphaneden kaynak arayarak cevap ararsın. Sonuç: Gözlem yapar, not alır ve güvenilir kaynaklardan cevap ararsın.

Arkadaşın bir bilgiyi çok farklı anlatıyor. Nasıl davranırsın? Çözüm: İki anlatımın aynı olmadığını fark edersin. → Soru hakkında güvenilir bir kaynağa bakarsın. → Doğru bilgiyi arkadaşınla barışçıl biçimde paylaşırsın. Sonuç: Doğru bilgiyi kaynak kontrolünden sonra paylaşırsın.

Bir konu hakkında sunum hazırlaman gerekiyor. İlk adım nedir? Çözüm: Sunumda neyi anlatacağına karar verirsin. → Araştırmak istediğin soruları bir listeye yazarsın. → Not tutarak bulduğun bilgileri sunumda kullanırsın. Sonuç: Konuyu belirler, sorularını yazar ve notla araştırırsın.

Sınıf arkadaşınla bir konuda fikriniz farklı. Ne yaparsın? Çözüm: Önce onun fikrini dinlersin. → Kendi fikrini nedenini açıklayarak söylersin. → Birlikte doğru bilgiyi bulmaya çalışırsın. Sonuç: Farklı fikirleri dinleyip birlikte değerlendirirsin.

Deney yaparak bazı sorulara cevap buluruz. Konuyu pekiştirmek için her gün birkaç dakika çalışmak ve örnekleri tekrar çözmek yararlı olur. Zorlandığımız yerde konuyu baştan okumak da öğrenmeyi hızlandırır.

Bir konu hakkında görüşleri farklı olabilir. Böylece konu hem anlaşılır hem de kalıcı olur.

Basit Örnek

Önce basit bir örneğe bakalım.

Örnek 1: Bahçedeki bitkinin neden bu şekilde büyüdüğünü merak ediyor…

Bahçedeki bitkinin neden bu şekilde büyüdüğünü merak ediyorsun. Ne yaparsın?

1. Önce kendin gözlem yapar ve bitkiyi incelersin.
2. Sorunu bir deftere yazar ve resimle gösterirsin.
3. Öğretmenine ya da kütüphaneden kaynak arayarak cevap ararsın.

Cevap: Gözlem yapar, not alır ve güvenilir kaynaklardan cevap ararsın.

İleri Örnek

Şimdi biraz daha zor bir örneği çözelim.

Örnek 4: Sınıf arkadaşınla bir konuda fikriniz farklı. Ne yaparsın?

Ne yaparsın?bilirsin:

• Bilim, Teknoloji ve Yapay Zekâ Bilim, Teknoloji ve Yapay Zekâ konusunu özetleyelim.
• Hikâye ve Şiirde Ana Fikir Hikâye ve Şiirde Ana Fikir konusunu özetleyelim.
• Merak ve Sorgulama Merak ve Sorgulama konusunu özetleyelim.

Adım Adım Çözülmüş Örnekler

Bu örneği birlikte adım adım çözelim.

Örnek 2: Arkadaşın bir bilgiyi çok farklı anlatıyor. Nasıl davranırs…

Arkadaşın bir bilgiyi çok farklı anlatıyor. Nasıl davranırsın?

1. İki anlatımın aynı olmadığını fark edersin.
2. Soru hakkında güvenilir bir kaynağa bakarsın.
3. Doğru bilgiyi arkadaşınla barışçıl biçimde paylaşırsın.

Cevap: Doğru bilgiyi kaynak kontrolünden sonra paylaşırsın.

Kavram Karşılaştırma Tablosu

Aynı konudaki kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.

Anahtar Bilgileri Not Edelim

Konuda akılda kalması gereken bilgileri kısa notlarla toparlayalım.

Özet

• Merak, Sorgulama ve Araştırma konusunu özetleyelim.
• Merak, bir şeyi öğrenmek için duyulan istektir.
• Sorgulama, bir şeyin nedenini sormaktır.
• Araştırma ise sorularımıza cevap aradığımız çalışmadır.
• Bu konuda şunları öğreniriz: Merak, yeni bir şey öğrenmek istediğimizde içimizde uyanan duygudur.

Sık Yapılan Hatalar

Bu derste en sık yapılan hataları bulacaksın. Her satırda üç şey var: hata ne, neden yanlış, doğrusu ne.

• Merak sorulan soru değildir — neden yanlış: Merak, yeni bir şeyi öğrenmek için duyulan istektir; soru onun bir parçasıdır. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Araştırma merak etmekle aynı şeydir — neden yanlış: Araştırma, merak edilen şey için planlı biçimde cevap aramaktır. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Bir bilgiyi doğru kabul etmek yeterlidir — neden yanlış: Doğru bilgiyi ararken birden fazla kaynakla karşılaştırırız. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Kendi fikrimizi kabul etmek zorunludur — neden yanlış: Başkalarının görüşleri de dinlenmeli, birlikte değerlendirilmelidir. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.

Kendini Dene

Aşağıdaki üç cümle doğru mu, yanlış mı? Önce sen karar ver.

1. Merak, yeni bir şey öğrenmek istediğimizde içimizde uyanan duygudur. — doğru mu?
2. Sorgulayan çocuk neden ve nasıl sorularını sorar. — doğru mu?
3. Araştırma, sorulara cevap aradığımız planlı çalışmadır. — doğru mu?

Cevap anahtarı: 1) Doğru. Merak, yeni bir şey öğrenmek istediğimizde içimizde uyanan duygudur. 2) Doğru. Sorgulayan çocuk neden ve nasıl sorularını sorar. 3) Doğru.

Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.

İlgili Konular

Bu konuyu daha iyi öğrenmek için şu konulara da bakabilirsin:

• Bilim, Teknoloji ve Yapay Zekâ Bilim, Teknoloji ve Yapay Zekâ konusunu özetleyelim.
• Hikâye ve Şiirde Ana Fikir Hikâye ve Şiirde Ana Fikir konusunu özetleyelim.
• Merak ve Sorgulama Merak ve Sorgulama konusunu özetleyelim.